ഗവി വിശദമായി കണ്ട് തീർക്കാൻ രണ്ട് ദിവസം പോര എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നല്ലോ. പക്ഷേ, പശ്ചിമഘട്ട വനങ്ങളിലൂടെയുള്ള ഈ യാത്ര അവസാനിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം ഒരു സംഘയാത്ര എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ട്. 17 പേരുള്ള ആ സംഘത്തെ മുസിരീസിലേക്ക് വിളിച്ച് കൂട്ടിയിരിക്കുന്നത് ഞാൻ തന്നെയാണ്. കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ 91 വർഷമായി തമിഴർ നടത്തുന്ന ‘സുന്ദരൻ ചേരമാൻ ഗുരുവന്ദനോത്സവം’ അവരെ കാണിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ എനിക്ക് കൃത്യസമയത്ത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ തിരിച്ചെത്തിയേ തീരൂ.

മൂന്നാം ദിവസം രാവിലെ ഗവിയിൽ നിന്ന് വള്ളക്കടവ് ചെക്ക് പോസ്റ്റ് വഴി അരിപ്പയിലേക്ക് തിരിച്ചു. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിന്റെ സമയത്ത് അരിപ്പയിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു. എന്റെ പാസ് ഒരു വശത്തേക്ക് മാത്രം ഉള്ളതാണ്. അല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ആങ്ങാമൂഴി വഴിയും എനിക്ക് ഗവിയിൽ നിന്ന് പുറത്തു കടക്കാമായിരുന്നു.

കഴിഞ്ഞ 6 KFDC ഇടങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് അരിപ്പയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേകത ഇവിടത്തെ വനവും അതിനുള്ളിലെ KFDCയുടെ സൗകര്യങ്ങളും ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങളോടും, തിരുവനന്തപുരം-ചെങ്കോട്ട പ്രധാനപാതയോടും ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു എന്നതാണ്. അരിപ്പ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലാണ്. പക്ഷേ മേൽപ്പറഞ്ഞ റോഡിന് മറുവശം കൊല്ലം ജില്ലയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, വന്യമൃഗങ്ങളെ കൂടുതലായി കാണാനുള്ള സാദ്ധ്യത അരിപ്പയിലെ KFDC ഇൻസ്പെക്ഷൻ ബംഗ്ലാവിന്റെ പരിസരത്ത് ഉണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ബംഗ്ലാവിന് ചുറ്റും വൈദ്യുത വേലികൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.

വനം വകുപ്പിൻ്റെ വന പരിശീലന കേന്ദ്രവും ഡയറക്ടറുടെ കാര്യാലയവും അരിപ്പയിലാണ് ഉള്ളത്. പ്രധാന പാതയിൽ നിന്ന് ഉള്ളിലേക്ക് കടന്ന് ഇടതുവശത്തുള്ള വന പരിശീലന കേന്ദ്രവും കടന്ന് വീണ്ടും മുന്നിലേക്ക് പോയാൽ KFDC യുടെ ജ്യോതിസ്മതി എന്ന ഇൻസ്പെക്ഷൻ ബംഗ്ലാവാണ്. അതിന് താഴെ വലത് വശത്തായി ആദിവാസി ഊരുകളും. പൊട്ടമാവ് എന്നാണ് അതിലെ ഒരു ഊരിൻ്റെ പേര്. പോതുള്ള ഒരു മാവ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത് കൊണ്ടാണത്രേ അങ്ങനെ ഒരു പേര് വീണത്.

എനിക്ക് താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ചെയ്തിട്ടുള്ളത് ജ്യോതിസ്മതി IB-യിൽ ആയിരുന്നു. അതുകൂടാതെ, അല്പം മാറി ‘ശങ്കിലി മാൻഷൻ’ എന്ന പേരിൽ കോട്ടേജുകളുടെ സമുച്ചയം ഉണ്ട്. കൂടുതൽ പേർക്ക് ക്യാമ്പ് ചെയ്യാനും ഭക്ഷണത്തിനുമുള്ള സൗകര്യം അവിടെയുണ്ട്. DRONGO, BARBET, HORNBILL, SWIFT എന്നിങ്ങനെയാണ് കോട്ടേജുകളുടെ പേരുകൾ.

റോഡിന് കുറുകെ ഒഴുകുന്ന ചെറിയൊരു അരുവി കടന്നുവേണം അങ്ങോട്ട് പോകാൻ. ഞാൻ കഷ്ടി 20 വയസ്സ് തോന്നിക്കുന്ന ഗൈഡ് കിഷോറിന്റെ കൂടെ അരുവി മുറിച്ച് കടന്ന് കോട്ടേജുകളിലേക്കും പിന്നീട് ആദിവാസി ഊരുകളിലേക്കും നടന്നു. വയനാട്ടിലെ കമ്പമലയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ഗവി വരെ കടിച്ച് ചോര കുടിച്ച എല്ലാ അട്ടകളും ചേർന്ന് കാലിൽ കാര്യമായ നീര് ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്; അതിനുപുറമേ ചൊറിച്ചിലും. എന്നാലും നടക്കാതിരിക്കാൻ എനിക്കാവില്ല. ഈ ദൗത്യം കൃത്യസമയത്ത് പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് അവസാനത്തെ KFDC കേന്ദ്രമാണ്.

കപ്പക്കൃഷി ധാരാളമായുള്ള ആദിവാസി ഊരിൽ പലയിടത്തും തേനീച്ചയെ വളർത്തുന്ന കൂടുകളും കാണാം. പൊട്ടമാവ് ഊരിലെ ഒരു കുടിയിൽ നിന്ന് ഒരു ലിറ്റർ തേൻ ഞാൻ വാങ്ങി. ‘കുടി’ എന്ന് പറയാൻ ആവില്ല ആദിവാസി വീടുകളെ ഇപ്പോൾ. എല്ലാം കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ എല്ലാം ഇടുങ്ങിയ വീടുകളാണ്. കേരളത്തിലെ ഇപ്പോഴത്തെ കാലാവസ്ഥയിൽ അത്തരം കുടുസ്സ് കോൺക്രീറ്റ് പെട്ടികളിൽ മനുഷ്യർ ജീവിക്കുന്നത് കഷ്ടം തന്നെ.

ഫോറസ്റ്റ് സഫാരി, ഗൈഡിനൊപ്പം ട്രക്കിങ്ങ്, ഗൈഡിനൊപ്പം പുഴയിലൂടെ നടത്തം, പക്ഷി നിരീക്ഷണം, സൈക്ലിംങ്ങ്, ക്യാമ്പ് ഫയർ എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ അരിപ്പ എക്കോ ടൂറിസത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉണ്ട്. വലിയ ട്രക്കുകൾക്ക് താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് അങ്ങ് പൊന്മുടി വരെയും ട്രക്ക് ചെയ്ത് പോകാം.

10 ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന KFDC വനയാത്ര ഇന്ന് രാത്രിയോടെ അവസാനിക്കുകയാണ്. നല്ല ചൂടൻ ചപ്പാത്തിയും മുട്ടക്കറിയും അത്താഴത്തിന് തീൻമേശയിൽ എത്തി. ഈ വനയാത്രയിൽ എനിക്ക് എടുത്തു പറയാനുള്ളത് ഭക്ഷണത്തിന്റെ കാര്യമാണ്. KFDC ജീവനക്കാർ തന്നെയാണ് ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഹോട്ടലുകളിൽ നിന്നോ റിസോർട്ടുകളിൽ നിന്നോ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണം പോലെയല്ല, മറിച്ച് വീട്ടിലെ ഭക്ഷണം പോലെയാണ് എനിക്കതെല്ലാം അനുഭവപ്പെട്ടത്.

ഭാഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ, രാത്രി സമയത്ത് ജ്യോതിസ്മതി ബംഗ്ലാവിൻ്റെ പരിസരത്ത് മൃഗങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ആനകളെ കാണാൻ പറ്റുമെന്ന് കിഷോർ പറഞ്ഞിരുന്നു. ആനകൾ ചില്ലി ഒടിക്കുന്ന ശബ്ദം കേട്ടാൽ മുറിക്ക് പുറത്ത് കടന്ന് നോക്കണം എന്ന് അയാൾ പ്രത്യേകം പറഞ്ഞിരുന്നു. പക്ഷേ അർദ്ധരാത്രി വരെ അതിനുള്ള ഭാഗ്യം എനിക്കുണ്ടായില്ല. പിന്നീടങ്ങോട്ട് ആന വന്ന് കുത്തിയിളക്കിയാലും ഉണരാത്ത കുംഭകർണ്ണ സേവയിലേക്ക് ഞാൻ വഴുതി വീഴുകയും ചെയ്തു.

നേരം പുലർന്നതും പ്രാതലിന് നിൽക്കാതെ അരിപ്പയോട് വിട പറഞ്ഞു. നദിയിലൂടെ ഒരു നടത്തവും ഒരു വലിയ ട്രെക്കിങ്ങും പിന്നീട് ഒരിക്കൽ പദ്ധതിയിട്ട് കൊണ്ട് തന്നയാണ് മടക്കം. ഗവിയെപ്പോലെ തന്നെ ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് കണ്ട് തീർക്കാവുന്ന ഒരു സ്ഥലമല്ല അരിപ്പയും.

കനത്ത മഴയും കോടയും മഞ്ഞുമൊക്കെ ചേർന്ന്, കഴിഞ്ഞ പത്ത് ദിവസത്തോളം ഈ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് സംഭരിച്ചത് അളവറ്റ ഊർജ്ജമാണ്. അടുത്ത 6 മാസം വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ യാത്രകൾ കഴിഞ്ഞ് വന്നാലും ഞാനിതിൻ്റെ സുഖകരമായ ആലസ്യത്തിലായിരിക്കും. വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ആയുർവേദ ഉഴിച്ചിലിനും പിടിച്ചിലിനും പോകുന്നവരെപ്പോലെ, പത്ത് ദിവസം പശ്ചിമഘട്ടത്തിലൂടെ മഴക്കാലത്ത് തന്നെ വനയാത്ര നടത്താനും എനിക്കിപ്പോൾ പദ്ധതിയുണ്ട്.

നന്ദി:- അരൾവാമൊഴി മുതൽ വയനാട് വരെയുള്ള എല്ലാ ചുരങ്ങളിലൂടെയും പശ്ചിമഘട്ടത്തിനെ നെടുകെ മുറിച്ച് കടന്നുകൊണ്ട് ഒരു യാത്ര 5 വർഷം മുൻപ് ഞാൻ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അന്ന് പക്ഷേ തങ്ങിയത് കാടുകളിൽ ആയിരുന്നില്ല. മലനിരകളിലെ കാടുകളിൽ തന്നെ തങ്ങിക്കൊണ്ട് ഇത്തരമൊരു യാത്രയ്ക്ക് അവസരം ഒരുക്കിത്തന്ന KFDC ചെയർപേർസൺ ശ്രീമതി ലതികാ സുഭാഷിനും Lathika Subhash , മറ്റെല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും സജ്ജമാക്കി ഒപ്പം നിന്ന കോർപ്പറേഷനിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ജീവനക്കാർക്കും ഗൈഡുകൾക്കും ഒരുപാട് നന്ദി. കോർപ്പറേഷൻ എന്നെ ഏൽപ്പിച്ച ദൗത്യം ആവുന്ന വിധം പൂർത്തിയാക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിൽ എന്തെങ്കിലും പാകപ്പിഴകൾ സംഭവിച്ചു പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ സദയം ക്ഷമിക്കുക.

വാൽക്കഷണം:- അരിപ്പയിൽ ബുക്കിങ്ങിനായി 8289821010, 8289821101 എന്നീ നമ്പറുകളിൽ ബന്ധപ്പെടുക. kfdcecotourism സൈറ്റ് വഴിയും ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഈ യാത്രയുടെ മറ്റ് ആറ് വിവരണങ്ങൾ ഇതേ ഫോൾഡറിൽ വായിക്കാൻ സാധിക്കും.

(ശുഭം.)

പക്ഷേ, അന്തവും കുന്തവും ഇല്ലാത്ത യാത്രകൾ തുടരും.

മൂന്നാറിൽ നിന്ന് ഗവിയിലേക്കുള്ള പാത എനിക്ക് തികച്ചും പുതുമയുള്ളതായിരുന്നു. കുമളിയും കട്ടപ്പനയും മാത്രമായിരുന്നു എനിക്കാ വഴിയിൽ നന്നായി പരിചയമുള്ള പട്ടണങ്ങൾ. ഗൂഗിൾ മാപ്പ് കണക്ക് കൂട്ടിയ സമയത്തിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ സമയം കൊണ്ട് 115 കിലോമീറ്റർ ദൂരം മറികടന്ന് ഞാൻ വള്ളക്കടവ് ചെക്ക് പോസ്റ്റ് അടക്കുന്നതിന് മുൻപേ തന്നെ അവിടെ എത്തി. KFDC ഓഫീസിൽ നിന്നും ഗിരീഷ് സാർ എനിക്കുള്ള പാസ് വള്ളക്കടവിലേക്ക് അയച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ആയതിനാൽ കാട്ട് പാതയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം പെട്ടെന്ന് തന്നെ സാദ്ധ്യമായി.

വനത്തിനകത്തുള്ള മറ്റേതൊരു KFDC കോട്ടേജുകളെപ്പറ്റിയോ റിസോർട്ടുകളെപ്പറ്റിയോ പറയുന്നതിനേക്കാൾ പതിന്മടങ്ങ് കാര്യങ്ങൾ ഗവിയേപ്പറ്റി പറയാനുണ്ട്. അത് വിശദമാക്കുന്നതിന് മുന്നേ ഒറ്റ വാചകത്തിൽ ഗവിയെ പറ്റി ഒരു കാര്യം പറയാം. ഗവി എന്നാൽ KFDC ആണ്; KFDC മാത്രമാണ്. മറ്റൊരു സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും റിസോർട്ടുകളും ഈ വനത്തിനുള്ളിൽ ഇല്ല. ഗവിയിൽ തങ്ങി ഗവിയുടെ സൗന്ദര്യം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ KFDCയെ ആശ്രയിച്ചേ പറ്റൂ.

ഇനി എന്തൊക്കെ സൗകര്യങ്ങളാണ് ഗവിയിൽ ഉള്ളതെന്ന് വ്യക്തമാക്കാം.

1. കോട്ടേജുകളിലും ഡോർമെറ്ററികളിലുമായി ധാരാളം പേർക്ക് താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യം.

2. വിവിധയിനം മൃഗങ്ങളുടെ തലയോട്ടികളും കൊമ്പുകളും അസ്ഥികൂടങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിച്ചിടുള്ള മ്യൂസിയം. ഒരു ആനയുടെ അസ്ഥികൂടമാണ് ഇതിലെ പ്രധാന ആകർഷണം.

3. ചെറുതും വലുതുമായി അഞ്ച് ഗംഭീര ട്രക്കിങ്ങ് പാതകൾ.

4. ഗവി അണക്കെട്ടിലൂടെ ബോട്ടിംഗ് സൗകര്യം.

5. ഒരു മിനി ബസ്സിൽ അതിരാവിലെ ജംഗിൾ സഫാരി.

6. വെള്ളത്തിലൂടെ തുഴഞ്ഞ് നീർവീഴ്ച്ചാൽ എന്ന വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ എത്തി, അതിൽ കുളിക്കാനുള്ള സൗകര്യം. (ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായിട്ടാണ് അങ്ങനെയൊരു അനുഭവം. ഏകനായി ആ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ കുളിക്കാനായത് മധുരതരമായ അനുഭവമായി.)

7. കടുവ, പുള്ളിപ്പുലി, കരടി, മാൻ, കലമാൻ, ആന, മയിൽ, സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്, പാമ്പ്, കീരി, കാട്ടുപന്നി, കാട്ടുപോത്ത് എന്നീ മൃഗങ്ങളെ ഭാഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ കാണാം. ആദ്യം പറഞ്ഞ 3 മൃഗങ്ങൾ ഒഴികെ എല്ലാവരേയും കണ്ടെന്ന് മാത്രമല്ല, തോട്ടം തൊഴിലാളികളുടെ ലയങ്ങൾക്ക് കീഴെ ഒരു ചെറിയ കടുവയുടെ കാൽപ്പാടുകൾ കാണാനും എനിക്ക് ഭാഗ്യമുണ്ടായി.

8. 1977ന് ശേഷം ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ കാലത്ത് ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് എത്തിയ തമിഴ് വംശജരാണ് ഇവിടത്തെ തോട്ടം തൊഴിലാളികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും. പുതിയ തലമുറയിൽ ഉള്ളവർ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടി കാടിന് പുറത്ത് കടന്നതോടെ തോട്ടം തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണത്തിൽ കുറവ് വന്നിട്ടുണ്ട്.

9. ജംഗിൾ സഫാരിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ഡ്രൈവറായി വന്ന രാജശ്വരൻ മൂന്നാം ക്ലാസിൽ വരെ ശ്രീലങ്കയിൽ പഠിച്ചിട്ടുള്ള വ്യക്തിയാണ്. പിന്നീടാണ് കേരളത്തിലേക്ക് എത്തുന്നത്.

10. 32ൽപ്പരം ഗൈഡുകളാണ് ഇവിടെ സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്.

11. ഗവിയിൽ തങ്ങി കാഴ്ചകൾ കണ്ടും ആസ്വദിച്ചും മടങ്ങാം എന്നതുപോലെ തന്നെ, Day trip സൗകര്യവും ഉണ്ട്. രാവിലെ വന്നാൽ നമുക്ക് തന്നെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പാക്കേജ് ഫിക്സ് ചെയ്ത് അതിന്റെ തുക അടച്ച്, ചുറ്റിക്കറങ്ങി, വൈകീട്ട് മടങ്ങാം. ഉച്ചഭക്ഷണം അടക്കമുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ അവർക്കും കിട്ടും.

12. അട്ടകൾ ധാരാളമുള്ള കാടാണ് ഗവി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സഞ്ചാരികൾക്കെല്ലാം leach socks നൽകുന്നുണ്ട്.

13. KFDC മറ്റ് കേന്ദ്രങ്ങളിൽ എന്നതുപോലെ തന്നെ ഗവിയിലും തോട്ടം തൊഴിലാളികളും ഗൈഡുകളും തന്നെയാണ് സഞ്ചാരികൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നത്. പഠിക്കുകയും അതിന്റേതായ സാങ്കേതികത്വം അറിവുള്ളവരും ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ ഭംഗിയായി അവർ ഇത് ചെയ്തു പോരുന്നു എന്നതാണ് KFDCയുടെ എല്ലാ കേന്ദ്രങ്ങളുടേയും എടുത്ത് പറയേണ്ട ഒരു മേന്മ.

14. വനോപഹാർ എന്ന പേരിൽ തേൻ മുതൽ കുന്തിരിക്കം വരെയും, മുള ഉൽപന്നങ്ങൾ മുതൽ രുദ്രാക്ഷ മാലകൾ വരെയും ഇവിടന്ന് വാങ്ങാം.

15. ലോഗ് ഹൗസുകൾ, ഡോം ഹൗസുകൾ, ക്യാൻവാസ് ഹൗസുകൾ എന്നിവയിലും താമസിക്കാം ഇവിടെ.

16. ഇതേ സൗകര്യങ്ങൾ കൊച്ചു പമ്പയിലും KFDCയ്ക്ക് ഉണ്ട്. കുറേക്കൂടെ തിരക്കൊഴിഞ്ഞ ഭാഗങ്ങൾ അതാണ്. അവിടെ സാമാന്യം വലിയ ടെൻ്റ് സൗകര്യങ്ങളാണ് കൂടുതലും.

17. വിദേശികൾ കൂടിയ തോതിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഗവിയിലെ സൗകര്യങ്ങൾ മലയാളികളിലേക്ക് എത്തിയത് ഓർഡിനറി എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ്. പിന്നെ ഗവിക്ക് തിരിഞ്ഞ് നോക്കേണ്ടി വന്നിട്ടില്ല.

ഭൂപാലൻ എന്ന ഗൈഡിന്റെ സേവനമാണ് എനിക്ക് ലഭിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻഗാമികളും ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് വംശജരാണ്. അദ്ദേഹം വിശദമായിത്തന്നെ ഗവിയുടെ കാട് എനിക്ക് കാണിച്ചു തന്നു. ഞങ്ങൾ ചെറുതും വലുതുമായി രണ്ട് ട്രക്കിങ്ങുകൾ. നടത്തി. ഈ യാത്രയിൽ വേഴാമ്പലുകളെ കാണാൻ ഇതുവരെ പറ്റിയില്ല എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം കാടിനകത്ത് പ്രത്യേക ഒരിടത്തേക്ക് എന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു പോയി. അവിടെ ഒരു മരത്തിൽ വേഴാമ്പലുകൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ടത്രേ! പക്ഷേ, ഭാഗ്യം എന്നോട് കനിഞ്ഞില്ല.

ട്രക്കിങ്ങിന് ഇടയ്ക്ക് പുൽമേട്, ശബരിമല ക്ഷേത്ര കോംപ്ലക്സ്, മകരജ്യോതി തെളിയിക്കുന്ന പൊന്നമ്പലമേട് എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ ദൂരെ മലമുകളിലും മലകൾക്ക് ഇടയിലുമായി കണ്ടു. ആനത്താരികളിലൂടെയാണ് സഞ്ചാരം. മരങ്ങളിൽ പുലിയുടെ നഖങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അടയാളങ്ങളും കണ്ടു. മരത്തിൻ്റെ ചാറുണങ്ങി കുന്തിരിക്കമായി കട്ടപിടിച്ചിരിക്കുന്നത് അടർത്തിയെടുത്തു. ഏലക്ക പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്ന ഫാക്ടറി സന്ദർശിച്ച് അതിന്റെ രീതികൾ മനസ്സിലാക്കി. എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കിത്തന്ന ഡിവിഷൻ മാനേജർ വിഷ്ണു സാറിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓഫീസിൽ ചെന്നു കണ്ട് നന്ദി അറിയിച്ചു.

സത്യത്തിൽ ഒരു ദിവസത്തെ പരിപാടി പദ്ധതിയിട്ട് ഗവിയിലേക്ക് വന്ന എനിക്ക് രണ്ട് ദിവസം അവിടെ തങ്ങേണ്ടി വന്നു. പക്ഷേ, ഗവി മുഴുവനും കണ്ട് തീർന്നിട്ടില്ല. മുൻപ് രണ്ട്‌ വട്ടം വന്നപ്പോൾ കണ്ട കാഴ്ചകൾ എല്ലാം ഇപ്രാവശ്യം ഞാൻ കണ്ടത്. എല്ലായിടത്തും എന്നതുപോലെ മഴക്കാലത്ത് ഗവിയുടെ സൗന്ദര്യവും ഒരുപാട് വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു.

എയർടെല്ലിന് ഗവി കാടുകളിൽ സിഗ്നൽ ഇല്ല. പുറംലോകവുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ വിച്ഛേദിച്ച് സ്വച്ഛമായി വന്നിരിക്കാൻ പറ്റിയ കാട്. മൂന്നുദിവസമായി സിഗ്നൽ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലൂടെയാണ് എന്റെ സഞ്ചാരം. അതിന്റെ സുഖം ഒന്ന് വേറെയാണ്. അന്നന്ന് എഴുതി ഓൺലൈനിൽ പബ്ലിഷ് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾക്ക് അതൊരു തടസ്സമാകുന്നുണ്ട് എന്നത് മാത്രമാണ് ഒരു പ്രശ്നം.

രണ്ട് ദിവസങ്ങളിലും ഗവിയിൽ മഴ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം. ഈ യാത്ര തുടങ്ങിയതിന് ശേഷം ഇതാദ്യമായാണ് മഴ മാറി നിൽക്കുന്നത്. മഴ നിന്നതുകൊണ്ടും ലീച്ച് സോക്സുകൾ ഉപയോഗിച്ചതുകൊണ്ടും ആകാം അട്ടകൾ കടിച്ചതുമില്ല. പക്ഷേ ഇതുവരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കടിച്ച അട്ടകൾ നല്ല മുട്ടൻ പണി തന്നിരിക്കുന്നു. വലത് കാലിൻ്റെ പാദം നീരുവെച്ച് വീർത്തിരിക്കുന്നു. നടക്കുമ്പോൾ ചെറുതായി വേദനയും ഉണ്ട്. ഇനിയിപ്പോൾ ഈ യാത്ര അവസാനിച്ചിട്ടാകാം അതിനുള്ള മരുന്ന് തേടിപ്പോകൽ. രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെ 7 മണിക്ക് ഞാൻ ഗവിയോട് വിടപറഞ്ഞു. അടുത്ത ലക്ഷ്യം അരിപ്പയാണ്.

വാൽക്കഷണം:- ഗവിയിലെ സഞ്ചാരങ്ങൾ ബുക്ക് ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യം, www.kfdcecotourism.com ൽ ഉണ്ട്.

തുടരും….

സുന്ദര മൂർത്തി നായനാരുടെ യാത്രാപഥങ്ങൾ തേടിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധുക്കളും അനുചരരും നാട്ടുകാരുമായ തമിഴർ 91 വർഷം മുൻപ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയത്. അതായത് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്. യാത്രാസൗകര്യവും വെള്ളവും വെളിച്ചവും ഭക്ഷണവും താമസസൗകര്യവും ഒന്നുമില്ലാതിരുന്ന ആ കാലം മുതൽ ഇന്നുവരെ അവരത് ഒരു ഉത്സവമാക്കി മാറ്റി. അതാണ് ‘സുന്ദരൻ ചേരമാൻ ഗുരുവന്ദനോത്സവം’.

കേരളക്കരയുടെ രാജനായിരുന്ന ചേരമാൻ പെരുമാളുമായുള്ള സൗഹൃദമാണ് സുന്ദര മൂർത്തി നായനാരെ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിച്ചത്. ശിവഭക്തർ ആയിരുന്ന രണ്ടുപേരും കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വെച്ചാണ് സ്വർഗാരോഹണം ചെയ്തത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നായനാർ വെളുത്ത ആനയുടെ പുറത്തും പെരുമാൾ വെളുത്ത കുതിരയുടെ പുറത്തും സ്വർഗ്ഗാരോഹണം ചെയ്തു.

സ്വർഗ്ഗാരോഹണ സമയത്ത് പാട്ടുകാരനും കവിയും ആയിരുന്ന നായനാർ കവിതകൾ എഴുതി താഴേക്ക് ഇട്ടു കൊണ്ടിരുന്നു. ആ കവിതകൾ വന്ന് വീണ മാകോതൈ കടപ്പുറം ആണ് ഇന്നത്തെ അഴീക്കോട് മുനക്കൽ കടപ്പുറം എന്ന് വിശ്വസിച്ചു പോരുന്നു.

കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രത്തിലും അഴീക്കോട് കടപ്പുറത്തുമായി 2 ദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് തമിഴർ കർക്കിടകത്തിലെ ചിത്തിര, ചോതി എന്നീ ദിവസങ്ങളിൽ ഈ ഉത്സവം ആഘോഷമാക്കുന്നു. 2025 ജൂലയ് 31, ആഗസ്റ്റ് 01 എന്നീ ദിവസങ്ങളിൽ ആയിരുന്നു ഈ വർഷത്തെ ഉത്സവം.

കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷങ്ങളായി വളരെ താല്പര്യമുള്ള 20ൽ താഴെ സുഹൃത്തുക്കളെ ഒരു ടെമ്പോ ട്രാവലറിലും മുസിരീസ് പൈതൃക പദ്ധതിയുടെ ബോട്ടിലുമായി ഈ ഉത്സവത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിച്ചിരുന്നു ഈയുള്ളവൻ.

നമ്മുടെ ഒരു പഴയ രാജാവിന്റെ പേരിലുള്ള ഉത്സവം ആയിട്ട് പോലും, നിർഭാഗ്യവശാൽ മലയാളത്തിലെ ഒരു ചാനലുകാരും ആയിരക്കണക്കിന് തമിഴ് പങ്കെടുക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം സംപ്രേഷണം ചെയ്യാൻ താല്പര്യം കാണിക്കുന്നില്ല. കണ്ണ് നിറയെ കാണിക്കാനുള്ള രംഗങ്ങൾ; പറയാനുള്ള ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും ധാരാളം. പക്ഷേ ഹരം പിടിപ്പിക്കുന്ന പീഡന കഥകൾക്കിടയിൽ ഇത്തരം ഒരു ഉത്സവത്തിന് എന്ത് സാംഗത്യം, അതിന്റെ പിന്നിലുള്ള ചരിത്രത്തിന് എന്ത് പ്രാധാന്യം! പോരാത്തതിന് തമിഴർ മുല്ലപ്പെരിയാറിൽ നിന്ന് വെള്ളം കൊണ്ടുപോകുന്നവരും!

KTDC, DTPC എന്നിവർ വിചാരിച്ചാൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ടൂറിസം ഗംഭീരമാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയും. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിലും അഴീക്കോട് കടപ്പുറത്തും നടക്കുന്ന ഉത്സവ പരിപാടികളുടെ ഇടവേളകളിൽ മുസിരീസ് പദ്ധതിയുടെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള എല്ലാ ഇടങ്ങളും മ്യൂസിയങ്ങളും ജലമാർഗ്ഗവും റോഡ് മാർഗവും സന്ദർശിക്കാൻ അവസരം ഒരുക്കിയാൽ കാര്യങ്ങൾ ഗംഭീരമാകും അത്തരത്തിലാണ് ഞാനിത് ചെയ്തു പോന്നിരുന്നത്.

ഏതെങ്കിലും ഒരു ചാനലുകാരോ പ്രമുഖ പത്രങ്ങളോ വിശദമായി ഇതേപ്പറ്റി എഴുതുന്നതുവരെയോ സംരക്ഷണം ചെയ്യുന്നതുവരെയോ സുഹൃത്തുക്കളെ എല്ലാവർഷവും ഈ ഉത്സവം കാണിച്ച് പ്രചരിപ്പിക്കും എന്നതായിരുന്നു എന്റെ ഒരു വാശി. ഈ വർഷത്തോടെ പക്ഷേ ആ വാശി ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കുകയാണ്. നമ്മൾ മലയാളികളോ മലയാളം ചാനലുകാരോ ആ ഭാഗത്ത് ഇല്ലാത്തതാണ് ഒരു വിധത്തിൽ നല്ലത്. എത്ര ഭംഗിയായാണ് അതവർ ഇപ്പോൾ നടത്തിക്കൊണ്ടു പോകുന്നത്. നിങ്ങൾ അങ്ങോട്ട് ചെന്നാൽ അത് അലങ്കോലമാവുകയേ ഉള്ളൂ. വിട്ട് നിൽക്കുന്നതാകും ഭംഗി.

പെരുമാളിനോടും നായനാരോടും വീണ്ടും കാണാമെന്ന് പറഞ്ഞ് ഉപചാരം ചൊല്ലിത്തന്നെയാണ് ഞാൻ പിരിഞ്ഞത്. പക്ഷേ ഇനി സംഘം ചേർന്ന് വരില്ല. ഒറ്റയ്ക്കായിരിക്കും എന്ന് മാത്രം. അക്ഷരമില്ലാത്തവൻ തോറ്റ് പോയിരിക്കുന്നു പെരുമാളേ. നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള നല്ല രാജന്മാരെ ഈ നാട് അർഹിക്കുന്നില്ല.

വാൽക്കഷണം:- കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷങ്ങളിലായി ഈ ഉത്സവത്തിൽ എനിക്കൊപ്പം പങ്കെടുത്ത എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും നിറയെ സ്നേഹം; നന്ദി. നിങ്ങൾ എടുത്ത ചില ചിത്രങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

നിരക്ഷരൻ
(അന്നും ഇന്നും എപ്പോഴും)

മീശപ്പുലി മലയിൽ മഞ്ഞ് പെയ്യുന്നത് കാണാതെ മരിക്കാൻ പാടില്ല, എന്നാണല്ലോ ചാർളി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽപ്പിന്നെ അൽപ്പം വൈകിയാണെങ്കിലും ആ കാഴ്ച്ചയ്ക്കുള്ള അവസരം ഞാൻ പാഴാക്കുന്നില്ല.

പ്രാതലിന് ശേഷം ജെസ്മോനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ് 09:30ന് ആനയിറങ്കൽ കോട്ടേജിൽ നിന്ന് മൂന്നാറിലേക്ക് തിരിച്ചു. ദൂരം 30 കിലോമീറ്റർ. പക്ഷേ സമയം ഒരു മണിക്കൂർ എടുക്കും. വനപാതകൾ കഴിഞ്ഞ് ദേവികുളം എത്തുന്നതോടെ വീതിയേറിയ പാതയായി. രാവിലെ തന്നെ മഴയത്ത് അത്തരമൊരു വഴിയിലൂടെ യാത്ര സുഖകരമായ അനുഭൂതി ആയിരുന്നു.

സിതാരയുടെ “പാൽനിലാവിൻ പൊയ്കയിൽ, വെൺതുഷാരം പെയ്തപോൽ”എന്ന ഗാനം ആ സമയത്ത് സ്പീക്കറിലൂടെ വരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പാട്ട് നിർത്തുന്നതാണ് ബുദ്ധി. തൊട്ടടുത്ത സീറ്റിൽ ഇരിക്കുന്നത് ആരായാലും ആ സമയത്ത് അയാളോട് പ്രണയം പൊട്ടി വിടരും എന്ന അപകടം ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് പാട്ട് അവസാനിപ്പിക്കാൻ സിത്താരയോട് പറയേണ്ടി വരുന്നത്. എനിക്ക് ഇടത് വശത്തുള്ള ബക്കറ്റ് സീറ്റിനോട് പ്രണയം ആരംഭിച്ചോ എന്നൊരു സംശയം!

പെരിയകനാൽ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ നിർത്തി മഴ നനഞ്ഞും അവിടുള്ള തട്ട് കടയിൽ നിന്ന് ഓംലെറ്റ് കഴിച്ചും അങ്ങനെയങ്ങനെ മൂന്നാർ പട്ടണം എത്തുന്നത് വരെ കണ്ടിടങ്ങൾ നിരങ്ങിയും അവസാനം KFDC യുടെ റോസ് ഗാർഡനിൽ എത്തി. അവിടെച്ചെന്ന് മാനേജർ ശ്രീ. അഖിലുമായി ഫോണിൽ സംസാരിച്ചു. ഭാഗ്യത്തിന് മൂന്നാർ നഗരത്തിൻ്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ എയർടെല്ലിന് സിഗ്നൽ ഉണ്ട്.

മൂന്നാറിൽ ചുറ്റിയടിച്ച ശേഷം ഉച്ചയ്ക്ക് രണ്ട് മണിയോടെ റോസ് ഗാർഡനിൽ എത്തിയാൽ മതി എന്ന് അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജർ ശ്രീ.ഷിഹാബ് പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് ആദ്യം റോസ് ഗാർഡനിൽ കുറച്ച് സമയം ചെലവഴിച്ചു. ₹60 ആണ് പ്രവേശന ഫീസ്. വാഗമണിലെ ഹിൽ ഗാർഡനിലേക്കൊൾ വിപുലമായ തോതിൽ ഇവിടെ റോസ് അടക്കമുള്ള പുഷ്പ ചെടികളുടേയും കള്ളിച്ചെടികളുടേയും പ്രദർശനം ഉണ്ട്.

പിന്നെ 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയുള്ള മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ടും ബോട്ടിങ്ങ്, എക്കോ പോയൻ്റുകളുമെല്ലാം സന്ദർശിച്ചു.ഗാർഡൻ്റെ പിന്നിലുള്ള KFDC ഓഫീസിന് മുന്നിൽ ഭാഗിയെ പാർക്ക് ചെയ്ത് മൂന്നര മണിയോടെ ഫോറസ്റ്റിന്റെ വാഹനത്തിൽ 27 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയുള്ള മീശപ്പുലി മലയിലേക്ക്.

ശ്രീ.ജോൺസൺ ആയിരുന്നു എന്റെ സാരഥി. ജോൺസൺ പഴയകാല മൂന്നാറിന്റെ ഉറുക്കഴിക്കാൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ താത്തയുടെ ജോലി മൂന്നാറിലെ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കുതിരകളെ പരിപാലിക്കലും തീറ്റ നൽകലും ഒക്കെ ആയിരുന്നു. ഇടയ്ക്ക് വീണു കിട്ടുന്ന ഇത്തരം കഥകൾ തന്നെയാണ് യാത്രയ്ക്ക് നിറം പകരുന്നത്.

ചുറ്റിനും കണ്ണൻ ദേവന്റെ മഴ നനഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന തേയില തോട്ടങ്ങളാണ്. അതിൽത്തന്നെയുള്ള Guderale തോട്ടത്തിന്റെ ചെക്ക് പോസ്റ്റിന് അപ്പുറത്തേക്ക് സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളെ കടത്തി വിടില്ല. ഫോറസ്റ്റ് വാഹനങ്ങൾക്കും മീശപ്പുലിയിലേക്ക് പോകുന്ന ജീപ്പുകൾക്കും മാത്രമാണ് പ്രവേശനം.

ജോൺസനും ഞാനും മുത്തു ടീ സ്റ്റാളിൽ വാഹനം നിർത്തി ഓരോ ചായ കുടിച്ചു. മുത്തു ടീസ്റ്റാള്‍ കഴിഞ്ഞാലുള്ള അവസാനത്തെ 9 കിലോമീറ്റർ ഓഫ് റോഡ് ആണ്. തേയില തോട്ടത്തിന് നടുവിലൂടെ പത്തോളം ഹെയർപിന്നുകൾ ചുറ്റി, അത് ചെന്നെത്തുന്നത് മീശപ്പുലി മലയുടെ ബേസ് ക്യാമ്പിലാണ്.

ധാരാളം പേർക്ക് ടെന്റ് അടിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ബേസ് ക്യാമ്പിൽ ഉണ്ട്. തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും കർണാടകത്തിൽ നിന്നും കേരളത്തിൽ നിന്നുമുള്ള അറുപതോളം ചെറുപ്പക്കാരായ സഞ്ചാരികൾ ഞാൻ ചെല്ലുമ്പോൾ അവിടെ എത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവർക്കുള്ള ടെന്റുകൾ സജ്ജമായി കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്രയും മഴ അവർ ആരും പ്രതീക്ഷിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. വളരെ മുൻപ് നടത്തിയ ബുക്കിംഗ് ആയതുകൊണ്ട് ക്യാൻസൽ ചെയ്യാൻ അവരൊട്ട് തയ്യാറുമല്ലായിരുന്നു. മഴയോ കോടെയോ കാറ്റോ വന്നാലും നേരിടുക തന്നെ എന്നുറച്ച് വന്നിരിക്കുന്ന സാഹസിക സഞ്ചാരികൾ.

സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 7000 അടി ഉയരത്തിലാണ് ബേസ് ക്യാമ്പ്. അതുകൊണ്ടുള്ള തണുപ്പ് പ്രതീക്ഷിച്ചത് തന്നെ. പക്ഷേ ശക്തമായി വീശി അടിക്കുന്ന കാറ്റ് അപ്രതീക്ഷിതമായിരുന്നു. അട്ടകൾ എല്ലാവരെയും തുരുതുരാ കടിക്കുന്നുണ്ട്.

എനിക്ക് താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഏർപ്പാടാക്കിയിരിക്കുന്നത് 500 മീറ്റർ മാറിയുള്ള സ്കൈ കോട്ടേജിലാണ്. ഒരു കിടപ്പുമുറി മാത്രമാണ് അവിടെ ഉള്ളത്. അവിടെ നിന്ന് നോക്കിയാൽ തൊട്ടടുത്തുള്ള മനോഹരമായ വെള്ളച്ചാട്ടം കാണാം. അത്താഴം കഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്കും കാറ്റും മഴയും കൂടിക്കൂടി വന്നു.

അടുത്തദിവസം രാവിലെ അഞ്ചര മണിക്ക് മലകയറ്റം തുടരുകയാണ്. അതിന് മുൻപ് ഒരു ലഘുഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നുണ്ട്. രാത്രി ഒന്ന് രണ്ട് ടെൻ്റുകളെ കാറ്റ് പറിച്ചെറിഞ്ഞതായി അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു.

വീണ്ടും ജീപ്പിൽ കയറി 5 കിലോമീറ്റർ ഓഫ് റോഡ് ഡ്രൈവ്. ഇത്രയധികം സഞ്ചാരികൾ വന്നുപോകുന്ന ആ റോഡ് എന്തുകൊണ്ട് ടാർ ചെയ്യുന്നില്ല എന്ന് ഞാൻ ജോൺസനോട് തിരക്കി. ഉദ്യോഗസ്ഥ തലത്തിൽ അതിനുള്ള നീക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും നടന്നിരുന്നു. പക്ഷേ റോഡ് ടാർ ചെയ്താൽ ഓഫ് റോഡ് ഡ്രൈവ് എന്ന അനുഭവം നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് മീശപ്പുലിമല അകന്ന് പോകും എന്നൊക്കെയുള്ള നിഗമനത്തിലാണ് എല്ലാവരും എത്തിച്ചേർന്നത്.

ഹെയൻ പിന്നുകൾ തിരിഞ്ഞ് ആ റോഡ് ചെന്നെത്തുന്നത് 8000 അടി ഉയരത്തിലുള്ള KFDCയുടെ റോഡോ മാൻഷനിലാണ്. അവിടെ 16 പേർക്ക് താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ചുരുക്കം ഇടങ്ങളിൽ മാത്രം കണ്ടുപോരുന്ന Rhododendron എന്ന ചുവന്ന പൂവുള്ള കാട്ടുചെടി ഈ മലയിൽ ധാരാളമായുണ്ട്. ആയതിനാലാണ് കോട്ടേജുകൾക്ക് റോഡോ മാൻഷൻ എന്ന് KFDC പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്.

ട്രക്കേഴ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ, പ്രണയമാണ് യാത്ര, എന്നിങ്ങനെ പല ട്രക്കിംങ്ങ് ഏജൻസികൾ വഴി വന്നിരിക്കുന്ന 83ഓളം പേരാണ് മലകയറുന്നത്. കൂടാതെ നാല് ഗൈഡുകളും. എന്റെ കൂടെ വന്നത് പനീർ ശെൽവം എന്ന ഗൈഡാണ്.

ട്രക്കിങ്ങിന്റെ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ കോടയും കാറ്റും ശക്തമായി തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കോട കാരണം പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യൂ പോയിന്റുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് ഒന്നും കാണാനായില്ല. 20 അടി മാറിയുള്ളത് പോലും കാണാൻ പറ്റാത്ത തരത്തിൽ ശക്തമായ കോട. മഴക്കോട്ട് ഇട്ടിരുന്നവരെ കാറ്റ് തൂക്കിയെടുക്കുന്ന അവസ്ഥ. അവസാനത്തെ കയറ്റം, കാറ്റും കോടയും ശരിക്കും തടസ്സപ്പെടുത്തിയത് കൊണ്ട് അൽപ്പനേരം കുത്തിയിരിക്കേണ്ടി വന്നു. മഴ നനഞ്ഞതുകൊണ്ട് ചവിട്ടുന്ന ഇടമൊക്കെ തെന്നുന്നുണ്ട്.

അപ്പോഴേക്കും കോട മഴയായി പെയ്തു തുടങ്ങി. മലമുകളിൽ എത്തിയാൽ മറുഭാഗം തമിഴ്നാട് ആണ്. പക്ഷേ താഴേക്ക് കാണുന്നത് കോട മാത്രം. സൂക്ഷിച്ചു നിന്നില്ലെങ്കിൽ കാറ്റുപിടിച്ച് മറുവശത്തേക്ക് വീഴുമെന്ന അവസ്ഥ. മഴയും കോടയും കാറ്റും തണുപ്പും ഒക്കെ കാരണം പലരുടെയും മുഖം മരവിച്ചു; നാക്ക് കുഴഞ്ഞ് സംസാരിക്കാൻ പറ്റാതെയായി.

പനീർ ശെൽവവും ഞാനും ആദ്യം തന്നെ മലയിറങ്ങാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോഴേക്കും മഴ ശക്തമായി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. മൊത്തത്തിൽ 8 കിലോമീറ്റർ ആണ് ഈ ട്രക്ക്. അതിൽ ഇറക്കം 5 കിലോമീറ്റർ ഉണ്ട്. അതിൽ ഏറെക്കുറെ നാല് കിലോമീറ്റർ മഴ ഞങ്ങൾക്കൊപ്പം പോന്നു. ജാക്കറ്റിനുള്ളിലും വെള്ളം കയറി വസ്ത്രം മുഴുവൻ നനഞ്ഞു. ഇടയ്ക്കിടെ കടിക്കുന്ന അട്ടകളെ സാനിറ്റൈസർ ഉപയോഗിച്ച് ഞാൻ തുരത്തി കൊണ്ടിരുന്നു. അവസാനത്തെ ഒരു കിലോമീറ്റർ തണുപ്പ് കാരണം പേശികൾ വലിഞ്ഞുമുറുകി നടക്കാൻ പറ്റാതെയായി.

നനഞ്ഞു കുളിച്ചു തണുത്തുവിറച്ച് റോഡോ മാൻഷനിൽ എത്തിയപ്പോൾ പത്തര മണി. ഒരു കൂട്ടം വരയാടുകളാണ് അവിടെ സ്വാഗതം ചെയ്തത്. മനുഷ്യർ അടുത്തേക്ക് ചെന്നാൽ അവർ ഉപദ്രവിക്കുന്നില്ല, ഓടി പോകുന്നുമില്ല. പല വരയാടുകളും അട്ട കടിയേറ്റ് ചോര ഒലിപ്പിച്ചാണ് നിൽക്കുന്നത്.

റോഡോ മാൻഷനിൽ നിന്ന് ജോൺസന്റെ ജീപ്പിൽ താഴെ ബേസ് ക്യാമ്പിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ 11 മണി. അപ്പോഴേക്കും ഒരട്ട എന്നെ കടിച്ച് സാമാന്യം നന്നായി ചോരകുടിച്ച് പൊയ്ക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. മുറിവിൽ നിന്ന് നല്ല തോതിൽ ചോര ഒലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

ഇതൊക്കെ ആണെങ്കിലും ഒരു കാര്യം ഞാൻ തറപ്പിച്ചു പറയാം. ശൈത്യകാലത്ത് വേനൽക്കാലത്തോ വന്നാൽ ഇങ്ങനെ ഒരു അനുഭൂതി ഒരു സഞ്ചാരിക്കും മീശപ്പുലിമലയിൽ കിട്ടില്ല. മഴയും കോടയും ചേർന്നുള്ള അനുഭവം അവർണ്ണനീയമാണ്.

ബേസ് ക്യാമ്പിലെ പ്രാതലിന് ശേഷം ജോൺസണും ഞാനും മൂന്നാർ നഗരത്തിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും ആ ദുഃഖ വാർത്ത വന്നിരുന്നു. തലേന്ന് രാത്രി മൂന്നാർ നഗരത്തിൽ മണ്ണടിഞ്ഞ് ഒരു ലോറി ഡ്രൈവർ മരിച്ചിരിക്കുന്നു. KFDC ഓഫീസിൽനിന്ന് നോക്കിയാൽ ദൂരെയായി മണ്ണിടിഞ്ഞ ആ ഭാഗം കാണാം. തലേന്ന് മൂന്നാറിൽ റെഡ് അലർട്ട് ആയിരുന്നു. ആ സമയത്താണ് ഞങ്ങൾ മലമുകളിൽ വിലസിയത് എന്നോർത്തപ്പോൾ ചെറുതായൊന്ന് നടുങ്ങി. ഞങ്ങൾ അനുഭവിച്ചത് ചെറിയൊരു കാറ്റോ മഴയോ അല്ലെന്ന് ചുരുക്കം.

മനുഷ്യൻ ഉയരങ്ങൾ വെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നത് പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാകാം. താനാണ് ഏറ്റവും ഉയരത്തിൽ എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ ആകാം. ഉയരത്തിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ചകൾ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നത് കൊണ്ടാകാം. ഉയരപ്പേടി അഥവാ അക്രോഫോബിയ ചെറിയ തോതിലെങ്കിലും കൈമുതലായിട്ടുള്ള ഞാൻ എന്തിനാണ് ഈ ഉയരങ്ങളിലൊക്കെ വലിഞ്ഞ് കേറുന്നതെന്ന് ഇപ്പോഴും എനിക്ക് പിടികിട്ടിയിട്ടില്ല. അതൊരു രോഗം ആകാം, അല്ലേ ഡോക്ടർ?!

അങ്ങനെ ചാർലി പറഞ്ഞത് പ്രകാരം മീശപ്പുലി മലയിൽ മഞ്ഞ് പെയ്യുന്നത് കണ്ടിരിക്കുന്നു. കോടയും കാറ്റും മഴയും മീശപ്പുലി മലയിൽ പെയ്യുന്നത് ചാർലി കണ്ടിട്ടുണ്ടാകാം. അവനത് നമ്മോട് പറയാഞ്ഞിട്ടാണ്. സമയാ സമയങ്ങളിൽ അവിടെ ചെന്നെത്തിയാൽ ഇതൊക്കെ നമുക്ക് കണ്ടാസ്വദിക്കാം.

കോട കാരണം മീശപ്പുലി മലയിലെ സൂര്യോദയം കാണാൻ പറ്റിയില്ല. ഒരിക്കൽക്കൂടി അതിന് വേണ്ടി വീണ്ടും വരണം. ഭാഗിക്കൊപ്പം മൂന്നാറിനോട് വിട പറയുമ്പോൾ ഞാനത് തീരുമാനിച്ച് ഉറച്ചിരുന്നു. അടുത്ത പ്രാവശ്യം പറ്റുമെങ്കിൽ റോഡോ മാൻഷനിൽ തന്നെ തങ്ങുകയും വേണം.

മൂന്നാർ വിടുമ്പോൾ ഒന്നര മണി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഗവിയിലേക്ക് ആണ് അടുത്ത യാത്ര. ആറുമണിക്ക് മുന്നേ ചെന്നില്ലെങ്കിൽ വള്ളക്കടവ് ചെക്ക് പോസ്റ്റിൽ നിന്ന് ഗവിയിലേക്ക് കടത്തിവിടില്ല. ഞാൻ ഭാഗിയുടെ ആക്സിലറേറ്ററിൽ ആഞ്ഞ് ചവിട്ടി.

തുടരും.
—————-
അറിയിപ്പ്:- KFDC യുടെ സൈറ്റ് (www.kfdcecotourism.com) വഴി മീശപ്പുലി മലയിലേക്ക് ബുക്കിംഗ് നടത്താനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. 8289821400, 8289821401, 8289821004, 8289821008, എന്നീ നമ്പറുകളിൽ വിളിച്ചും ബുക്ക് ചെയ്യാം.

നല്ല കാറ്റും ഇടയ്ക്കിടെ തുള്ളിക്കൊരു കുടം മഴയും ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും, ഇന്നലെ രാത്രി എൻ്റെ ടെൻ്റിലെ ഉറക്കത്തിന് മറ്റ് ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒന്നും ഉണ്ടായില്ല. വീശിയടിച്ച കാറ്റത്ത് അൽപ്പം മഴ ടെൻ്റിൻ്റെ മുകളിലും വീണെന്ന് തോന്നുന്നു. എല്ലാം കൊണ്ടും അതൊരു നല്ല അനുഭവമായിരുന്നു.

രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ കുളിച്ച് തയ്യാറായി വാഗമൺ പട്ടണത്തിൽ പോയി പ്രാതൽ കഴിച്ച് തിരിച്ച് വന്ന് നല്ലൊരു ഇൻഡോർ ഓർക്കിഡ് ചെടി വാങ്ങി ഭാഗിയിൽ തൂക്കിയിട്ടു. 10 മണിയോടെ കട്ടപ്പന, ശാന്തൻപാറ വഴി ആനയിറങ്കലിലേക്ക്. അവിടെയുള്ള KFDC യുടെ കോട്ടേജിൽ എത്താൻ 3 മണിക്കൂർ മതി. ദൂരം 90 കിലോമീറ്റർ.

വഴിയിൽ ഉടനീളം മഴ തന്നെ. മഴക്കാലത്ത് പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മഴ തോരുന്നതേയില്ല എന്നാണ് തോന്നുന്നത്. അത് പിന്നെ മല ആയതുകൊണ്ടല്ലേ എന്ന് ചിന്തിക്കാൻ പോയാൽ, “അറബിക്കടലിൽ മഴ പെയ്യുന്നത് അവിടെ മരം ഉണ്ടായിട്ടാണോ?” എന്നുള്ള സീതിഹാജിയുടെ പ്രശസ്തമായ ചോദ്യം ഓർമ്മ വരും.

കട്ടപ്പന കഴിഞ്ഞാൽ തീർത്തും അപരിചിതമായ വഴികളായിരുന്നു. അവസാനത്തെ 15 കിലോമീറ്റർ പോകാൻ 30 മിനിറ്റ് മാപ്പിൽ കാണിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ആദ്യം മനസ്സിലായില്ലെങ്കിലും ആ വഴിയിലേക്ക് കടന്നതും സംശയത്തിന് ഉത്തരം കിട്ടി. വഴി ഇടുങ്ങുന്നു. റബ്ബറൈസ്ഡ് പാതയല്ല. അവിടവിടെ പൊട്ടിപ്പൊളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പോരാത്തതിന് നല്ല വളവും തിരിവും. വശങ്ങളിലുള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ കാഴ്ച്ച മറക്കുന്നുമുണ്ട്. വേഗത്തിൽ ഓടിക്കാനേ പറ്റില്ല.

ഉച്ച തിരിഞ്ഞ് മൂന്നരയോടെ ആനയിറങ്കലിലെ ഒരു വേലിക്കെട്ടിന് മുന്നിൽ ഭാഗി കിതച്ച് നിന്നു. പല പ്രാവശ്യം ഹോൺ അടിച്ചിട്ടും ആരും ഗേറ്റ് തുറന്നില്ല. ചെയർപേർസൺ ശ്രീമതി ലതികാ സുഭാഷിനേയോ Lathika Subhash മാനേജർ ശ്രീ. മിഥുലിനേയോ വിളിക്കാൻ നോക്കിയപ്പോളാണ് സിഗ്നൽ ഇല്ല എന്ന് മനസ്സിലായത്.

തൊട്ടടുത്തുള്ള ഒരു റിസോർട്ടിൻ്റെ പേര് അരിക്കൊമ്പൻ എന്നാണ്. അവിടത്തെ മാനേജറുമായി സംസാരിച്ചപ്പോൾ എനിക്ക് വഴി തെറ്റിയെന്ന് പിടികിട്ടി. ഞാൻ ചെന്ന് നിന്ന വേലിക്കെട്ട് KFDCയുടേത് തന്നെ. പക്ഷേ, അവിടന്ന് അൽപ്പം കൂടെ മുന്നോട്ട് മാറി ഇടത് വശത്ത് മലമുകളിൽ ആണ് ആനയിറങ്കൽ കോട്ടേജുകൾ ഉള്ളത്. അത് റോഡിൽ നിന്ന് കാണാൻ പാകത്തിന് മലയുടെ ചരുവിൽ അള്ളിപ്പിടിച്ച് ഇരിക്കുന്നത് പോലെയാണ് നിൽക്കുന്നത്.

കെയർ ടേക്കർ ജസ്മോൻ എന്നെ കാത്ത് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. രണ്ട് കോട്ടേജുകളും രണ്ട് വലിയ സ്ഥിരം ടെൻ്റുകളും രണ്ട് ക്യാൻവാസ് കോട്ടേജുകളും ക്യാമ്പ് ഫയർ സൗകര്യവും അടുക്കളയും അടക്കമുള്ള എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങളും മലയുടെ ചരുവിൽ ഒറ്റ നിരയിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. ആ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് മുന്നിലൂടെ വാഹനം ഓടിച്ച് അവസാനത്തെ കോട്ടേജ് വരെ പോയാൽ ചെന്ന് നിൽക്കുന്നത് മലയുടെ മുനമ്പിലാണ്. അവിടന്നങ്ങോട്ട് കുത്തനെയുള്ള താഴ്വര നിറയെ ഗോൾഡൻ സൈപ്രസും യൂക്കാലിയും അക്വേഷ്യയും വളരുന്നു.

ദൂരേക്ക് നോക്കിയാൽ മലനിരകളും അതിലിടിച്ച് പെയ്യുന്ന മേഘങ്ങളും താഴെ ജലാശയങ്ങളും കാണാം. അരിക്കൊമ്പനും ചക്കക്കൊമ്പനും മുറിവാലനും ഒക്കെ അവിടെയാണ് വിഹരിച്ചിരുന്നത്. അങ്ങനെയാണ് ഈ പ്രദേശം ആനയിറങ്കൽ ആയത്. അതിൽ മുറിവാലൻ കുറച്ചുനാൾ മുൻപ് ചരിഞ്ഞു. വെടിയേൽക്കുകയും ആ ഭാഗത്ത് തന്നെ ചക്കക്കൊമ്പൻ്റെ കുത്ത് ഏൽക്കുകയും ചെയ്തതാണത്രേ മരണ കാരണം.

ഭാഗിയിൽ നിന്ന്‌ ഇറങ്ങിയതും തൂക്കിയെടുത്ത് കൊണ്ടുപോകാൻ പാകത്തിനുള്ള കാറ്റാണ് എതിരേറ്റത്. ഇടത് വശത്തുള്ള മലയുടെ ചരുവിൽ പെയ്യുന്ന മഴയെ നിലം തൊടീക്കാതെ പാറ്റി എറിയുന്നു കാറ്റ്. അതൊരു മനോഹര ദൃശ്യം തന്നെ ആയിരുന്നു.

ഇത്രയും ഗംഭീരമായ സ്ഥലത്ത് KFDC സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് കോട്ടേജുകൾ പണിതുയർത്തിയതല്ല. ഒരു സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെ കൈയേറ്റം റവന്യൂ ബോർഡ് പിടിച്ചെടുത്ത് ഫോറസ്റ്റ് ഡിപ്പാർട്മെന്റിന് കൈമാറിയതാണ്. വിദേശികൾക്ക് മാത്രം വന്ന് ആസ്വദിക്കാൻ പാകത്തിന് കൈയേറ്റക്കാരൻ നടത്തിയിരുന്ന കോട്ടേജുകൾ അങ്ങനെ മലയാളികൾക്കും ഇന്ത്യാക്കാർക്കും വന്ന് താമസിക്കാൻ അവസരമൊരുങ്ങി.

ഇന്ന് ഞാൻ മാത്രമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ജസ്മോൻ എനിക്ക് ഇവിടത്തെ കാര്യങ്ങളെല്ലാം പറഞ്ഞു തന്നു. ബോഡിമെട്ട്, മതികെട്ടാൻ ചോല, ആനയിറങ്കൽ ഡാം, പരിയ കാനൽ, പൂപ്പാറ എന്നിങ്ങനെ ദൂരെയുള്ള മലനിരകളും സ്ഥലങ്ങൾ ഓരോന്നും പരിചയപ്പെടുത്തി തന്നു. ക്യാമ്പ് ഫയർ ഇട്ടു. രാത്രി ചപ്പാത്തിയും മുട്ടക്കറിയും വിളമ്പി.

കാറ്റ് ഭയാനകമായ രീതിയിലാണ് വീശിയടിക്കുന്നത്. ഭാഗി താഴ്വരയിലേക്ക് പറന്ന് പോകുമോ എന്ന് ഞാൻ വെറുതെ ആശങ്കപ്പെടുന്നു.15 ഡിഗ്രിയാണ് തണുപ്പ്. നാളെ രാവിലെ പോകുന്നത് മീശപ്പുലി മലയിലേക്കാണ്. അവിടെ കുറേക്കൂടെ തണുപ്പ് ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് ജെസ്മോൻ പറയുന്നത്.

കഴിഞ്ഞ നാല് ദിവസങ്ങളിലും ഒന്നിനൊന്ന് വ്യത്യസ്തമായ അനുഭവങ്ങളാണ് പശ്ചിമഘട്ടവും KFDCയും തന്നത്. നാളെയും ആ വ്യത്യസ്തത തുടരുമെന്ന് എനിക്കുറപ്പാണ്. പലവട്ടം കൊളുക്കുമലയിൽ പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മീശപ്പുലി മലയിൽ മഞ്ഞ് പെയ്യുന്നത് ഞാനിതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ല, അനുഭവിച്ചിട്ടില്ല.

അപ്പുറത്ത് മലമുകളിലെ പട്ടണങ്ങളിലെ വൈദ്യുതി വിളക്കുകൾ അണഞ്ഞ് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ സിഗ്നൽ ഇല്ലെന്ന് മാത്രമല്ല വൈദ്യുതി ഇടയ്ക്കിടെ വന്ന് പോകുന്നുമുണ്ട്. ജെസ്മോൻ്റെ ഫോണിലെ ഹോട്ട്സ്പോട്ട് വഴിയാണ് ഇത് പോസ്റ്റ്‌ ചെയ്യുന്നത്.

മീശപ്പുലി മലയിലേക്ക് പറത്തിക്കൊണ്ട് പോകും എന്ന മട്ടിലാണ് പുറത്ത് കാറ്റ് വീശുന്നത്. അതിൻ്റെ മൂളൽ കേട്ടുകൊണ്ട് പുതച്ച്മൂടി കിടക്കയിലേക്ക് മറിയട്ടെ. ശുഭരാത്രി.

(തുടരും)
————-
അറിയിപ്പ്:- ആനയിറങ്കൽ കോട്ടേജ് ബുക്കിങ്ങ് KFDC സൈറ്റ് https://kfdcecotourism.com വഴി ചെയ്യാം. 8289821406, 8289821408, 8289821010 എന്നീ നമ്പറുകളിൽ വിളിച്ചും ബുക്ക്‌ ചെയ്യാം.

സത്യത്തിൽ ഇന്ന് നേരം വെളുക്കുന്നത് വരെ അടുത്ത ലക്ഷ്യസ്ഥാനം ഏതാണെന്ന് തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും അധികം വൈകാതെ KFDC ചെയർ പേർസൺ ശ്രീമതി ലതികാ സുഭാഷുമായി Lathika Subhash സംസാരിച്ച് സ്ഥലത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ തീർപ്പ് ഉണ്ടാക്കി. വാഗമണിലേക്കാണ് പോകേണ്ടത്.

വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ ഉച്ചയ്ക്ക് 12 മണി കഴിഞ്ഞു. വഴിയിൽ എവിടെയോ നിർത്തി ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിച്ച് വാഗമണിലേക്കുള്ള കയറ്റം തുടങ്ങിയപ്പോൾ 10 അടി മുന്നിലുള്ളത് കാണാൻ പറ്റാത്ത തരത്തിലുള്ള കോട. ഹെഡ് ലൈറ്റും ഹസാർഡ് ലൈറ്റും ഓൺ ചെയ്തതാണ് ഒരുവിധം മുകളിലെത്തിയത്.

വാഗമണില്‍ ഇന്ന് ഓറഞ്ച് അലർട്ട് ആണ്. ഇവിടുള്ളവർ പറയുന്നത് മോശം കാലാവസ്ഥ ആണെന്നാണ്‌. കോടയും മഴയും തണുത്ത കാറ്റും അത്യാവശ്യം നല്ല തണുപ്പും എല്ലാം ചേർന്ന് എനിക്ക് ഇതൊരു ഗംഭീര കാലാവസ്ഥയാണ്. പ്രവർത്തി ദിവസം ആയതിനാലും കാലാവസ്ഥ മോശമായതിനാലും സന്ദർശകർ തീരെ കുറവ്. തിക്കും തിരക്കും ഇല്ലാതെ വാഗമൺ ഒഴിഞ്ഞ് കിട്ടുന്നത് ഒരു വലിയ കാര്യം തന്നെയാണ്.

പൈൻ താഴ്വരയുടെ തൊട്ടടുത്ത് തന്നെയാണ് വാഗമൺ KFDCയുടെ ഹിൽ ഗാർഡൻ. ചെന്ന ഉടനെ അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജർ ശ്രീ.സിറിലിനെ കണ്ടു. അദ്ദേഹം സുരേഷ് ബാബു എന്ന തൊഴിലാളിയെ എനിക്ക് ഗാർഡൻ കാണിച്ചു തരാൻ ഏർപ്പാട് ചെയ്തു.

16 ഹെക്ടറാണ് വാഗമൺ ഹിൽ ഗാർഡൻ. ഇവിടെ കാപ്പി, തേയില, ഏലം ഇത്യാദി കൃഷികൾ ഒന്നുമില്ല. പകരം ഓർക്കിഡ്, ആന്തൂറിയം, കള്ളിച്ചെടികൾ എന്നിവയുടെ പ്രദർശനവും വിൽപ്പനയും ആണ് നടക്കുന്നത്. പോരാത്തതിന് ‘വനോപഹാർ’ ഉൽപ്പന്നങ്ങളായ കാപ്പി തേയില സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വില്പനയും ഉണ്ട്.

ഒരു ചെറിയ കെട്ടിടം ഉള്ളതിൽ റസ്റ്റോറന്റും റസ്റ്റ് റൂമുകളും ഉണ്ട്. അതിന് പുറകിൽ അല്പം താഴെയായി ഒരു ചെക്ക് ഡാം ആണ്. അതിൽ നാല് പെഡൽ ബോട്ടുകൾക്കുള്ള സൗകര്യവും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വർഷത്തിൽ പലപ്പോഴായി പുഷ്പ ഫലപ്രദർശനങ്ങൾ നടക്കാറുണ്ട്. ഓണ സമയത്ത് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രദർശനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

പിന്നെയുള്ളത് ഒരു വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി ഷോ ആണ്. സ്പിറ്റി താഴ്വര മുതൽ പിച്ചാവരം കണ്ടൽക്കാടുകളും രാജ്യത്തിന് പുറത്തുള്ള പല സ്ഥലങ്ങളും മ്യൂസിയങ്ങളും ഈ ഷോയിലൂടെ കാണാം.

ശ്രീ.സുരേഷ് ബാബു ഇതെല്ലാം എന്നെ കൊണ്ട് നടന്ന് കാണിച്ചു തന്നു. ശേഷം റസ്റ്റോറന്റിന്റെ വരാന്തയിൽ ടെൻ്റ് അടിക്കാനുള്ള സ്ഥലം ഞാൻ കണ്ടെത്തി. ഇവിടെ താമസ സൗകര്യമില്ല. പക്ഷേ, ഈ യാത്രയിൽ KFDC യുടെ ഇടങ്ങളിൽ ചെല്ലുമ്പോൾ ഹോട്ടൽ മുറികളിൽ താമസിക്കാൻ ഞാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ മാസങ്ങളോളം പെരുവഴിയിൽ ഉറങ്ങുന്ന എനിക്ക്, നമ്മുടെ സ്വന്തം കേരളത്തിൽ ഒരു ഹോട്ടലിന്റെ വരാന്ത, ഫൈവ് സ്റ്റാർ റൂം പോലെ സന്തോഷം തരുന്ന ഒന്നാണ്.

ശ്രീ സുരേഷ് ബാബു എനിക്കൊപ്പം പൈൻ വാലിയിലും വന്നു. അപ്പോഴേക്കും മഴ പെയ്തതു കൊണ്ട് കോട കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ₹30 ആണ് ഇപ്പോൾ പൈൻ താഴ്വരയിലേക്കുള്ള പ്രവേശന ഫീസ്. താഴ്വരയിലേക്കുള്ള വഴിയുടെ ഒരു വശത്ത് നിറയെ വഴിവാണിഭക്കാർ ഉണ്ട് ഇപ്പോൾ. കച്ചവടക്കാർ ഇല്ലാത്ത പ്രവേശന ഫീസ് ഇല്ലാത്ത പഴയ ഒരു പൈൻ താഴ്വര ഇപ്പോഴും എന്റെ ഓർമ്മയിലുണ്ട്.

പിന്നീട് വാഗമൺ പട്ടണത്തിൽ ഒരു മണിക്കൂറോളം ഭാഗിയും ഞാനും ചുറ്റിക്കറങ്ങി നടന്നു. ഇരുട്ട് വീണതോടെ കോട വീണ്ടും കനത്തു. ഇത്രയും കോടയുള്ള ഒരു ഹിൽ സ്റ്റേഷനിൽ മുൻപൊരിക്കലും ഇതുപോലെ ഞാൻ ഡ്രൈവ് ചെയ്ത് ചുറ്റിയടിച്ചിട്ടില്ല. മഴക്കാലത്ത് ഇനിയും വാഗമണിലേക്ക് വരണമെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഏതൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രത്തിനും മഴക്കാലത്ത് ഉള്ള അത്ര സൗന്ദര്യം മറ്റൊരു സമയത്തും ഇല്ല എന്നാണ് എനിക്കിപ്പോൾ തോന്നുന്നത്.

വാഗമൺ ഹിൽ ഗാർഡനിൽ കാരവൻ പാർക്ക് പോലുള്ള സൗകര്യങ്ങളും വേണമെന്ന് എനിക്ക് നിർദ്ദേശമുണ്ട്. ഇക്കാര്യം ചെയർപേഴ്സനെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതെല്ലാം പരിഗണനയിലുണ്ട് എന്ന മറുപടിയാണ് കിട്ടിയത്. അത് അങ്ങനെ തന്നെ നടക്കുമാറാകട്ടെ. അത്തരത്തിൽ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല മറ്റൊരു മാനം കൈവരിക്കാൻ ഇട വരട്ടെ.

വാഗമൺ എന്ന ചെറിയ പട്ടണത്തിലെ ഒരു റസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ഞാൻ ഹിൽ ഗാർഡനിൽ തിരികെയെത്തി. നൈറ്റ്‌ ഗാർഡ് ശ്രീ അരവിന്ദ് ഗേറ്റ് തുറന്ന് തന്നു. കെട്ടിടത്തിന് പുറകിലെ ഒരു ചെറിയ മുറിയിലാണ് അരവിന്ദ് വിശ്രമിക്കുന്നത്.

പുറത്ത് കാറ്റും മഴയും തകർക്കുകയാണ്. ടെന്റ് ചെറുതായി ആടി ഉലയുന്നുണ്ട്. അതൊന്നും എനിക്ക് പ്രശ്നമേയല്ല. സുഖസുന്ദരമായ കാലാവസ്ഥയാണ്. തണുപ്പ് സഹിക്കാതെ വന്നാൽ മാത്രം ഞാൻ ചിലപ്പോൾ സ്ലീപ്പിങ് ബാഗിന് അകത്തേക്ക് കയറിയെന്നിരിക്കും.

പതിവുപോലെ നാളത്തെ യാത്ര എങ്ങോട്ടേക്കാണ് എന്നത് ഉദ്വേഗജനകമാക്കി നിർത്തുന്നു. ശുഭരാത്രി.

വാൽക്കഷണം:- അതിനിടയ്ക്ക് ഉദ്യാനത്തിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ ഒരു അട്ട കടിച്ചിരുന്നു. ഇന്നലെ അട്ടകൾ കടിച്ച ഭാഗങ്ങളിൽ ചെറുതായി ചൊറിച്ചിലും ഉണ്ട്. സുകുമാരൻ സാറിനെ വീണ്ടും സ്മരിക്കുന്നു.

(തുടരും)

ജൂലൈ 22ന് രാവിലെ ‘ചിറാപുഞ്ചി മഴയത്തെ നിലാവഞ്ചി തുഴച്ചിൽ’ അവസാനിപ്പിച്ച് താമരശ്ശേരി ചുരമിറങ്ങി. അടുത്ത ലക്ഷ്യം പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ നെല്ലിയാമ്പതിയിലുള്ള KFDC യുടെ നെല്ലി മാൻഷൻ ആണ്.

കുറേ ദൂരം ആറുവരി ദേശീയപാതയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് രാമനാട്ട് കര വഴി നെന്മാറ കടന്ന്, പോത്തുണ്ടിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ വൈകീട്ട് മൂന്നര മണി. 3 മണി കഴിഞ്ഞാൽ പോത്തുണ്ടി ഫോറസ്റ്റ് ചെക്ക് പോസ്റ്റിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് വാഹനങ്ങൾ കടത്തിവിടില്ല. വൈകുന്നേരം ആകുന്നതോടെ മൃഗങ്ങൾ ഇറങ്ങുന്ന ചുരവും കാടും എന്നതാണ് കാരണം. പക്ഷേ മുകളിൽ ചെന്ന് അവിടെ ഏതെങ്കിലും റിസോർട്ടിൽ തങ്ങാനുള്ളവർ ആണെങ്കിൽ വീണ്ടും 5 മണി വരെ കടത്തിവിടും. ആ ഇളവിന്റെ ഔദാര്യത്തിൽ എനിക്ക് മുന്നിൽ ഫോറസ്റ്റ് ചെക്ക് പോസ്റ്റ് തുറന്നു. മഴയും കോടയും മുകളിലേക്ക് കയറുന്നതോടെ കൂടിക്കൂടി വന്നു. വഴിയിൽ പലയിടത്തും മഴയ്ക്ക് വീണ മരങ്ങൾ മുറിച്ചുമാറ്റി ഇട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇനിയും മരങ്ങൾ വീണേക്കാം; മൃഗങ്ങൾ വഴിമുടക്കിയെന്നും വരാം.

മല കയറിച്ചെന്നാൽ നൂറടി എന്ന സ്ഥലത്തേക്കാണ് എനിക്ക് ചെല്ലേണ്ടത്. അവിടെ KFDCയുടെ അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജർ ജിതിൻ ഫോറസ്റ്റിന്റെ ജീപ്പുമായി കാത്തുനിൽക്കാം എന്നാണ് അറിയിച്ചിട്ടുള്ളത്. മുകളിൽ ചെന്നാൽ BSNL, Jio എന്നീ ടെലിഫോൺ നെറ്റ്വർക്കുകൾ മാത്രമാണ് ലഭിക്കുക. അതുകൊണ്ട് രാമനാട്ടുകര എത്തിയപ്പോൾത്തന്നെ ജിതിനും ഞാനുമായി കണ്ടുമുട്ടുന്ന സ്ഥലവും സമയവും പറഞ്ഞുറപ്പിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ കഷ്ടകാലത്തിന് വഴിതെറ്റി ഞാൻ ചെന്നെത്തിയത്, പുലയൻ പാറയിൽ. അവിടുന്ന് ഗൂഗിൾ മാപ്പ് ഇട്ട് നൂറടിയിലേക്ക് ചെല്ലണമെങ്കിലും വഴിതെറ്റിപ്പോയി എന്ന് ജിതിനെ അറിയിക്കണമെങ്കിലും നെറ്റ്‌വർക്ക് കവറേജ് വേണം. എൻ്റെ എയർടെൽ മൊബൈൽ സർവ്വീസ് മലമുകളിൽ ഇല്ലേയില്ല.

പുലയൻപാറ ജീപ്പ് സ്റ്റാൻഡിലെ ഒരു ഡ്രൈവർ സഹായിച്ചു. അയാളുടെ BSNL ഫോണിൽ നിന്ന് ജിതിനെ വിളിച്ച് വഴിതെറ്റിയ കാര്യം പറഞ്ഞു. അവിടന്ന് ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനെ, വഴി കാണിക്കാനായി എനിക്കൊപ്പം ഭാഗിയിൽ കയറ്റി വിടുകയും ചെയ്തു ആ ജീപ്പ് ഡ്രൈവർ.

നൂറടിയിൽ ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ ഓരത്ത് ഭാഗിയെ പാർക്ക് ചെയ്തശേഷം ജിതിനും ഫീൽഡ് ഓഫീസർ ശ്യാമേഷിനും ഒപ്പം ഫോറസ്റ്റിൻ്റെ 4×4 താറിൽ പകുതിപ്പാലം എന്ന 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയുള്ള കാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു. അതിൽ ആദ്യത്തെ 8 കിലോമീറ്ററോളം ടാറിട്ട റോഡാണ്. പിന്നങ്ങോട്ട് ഓഫ് റോഡും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സാധാരണ വാഹനങ്ങൾക്ക് ആ വഴിയുള്ള യാത്ര നിഷിദ്ധമാണ്. ഒന്നുകിൽ ഫോറസ്റ്റിൻ്റെ വാഹനത്തിൽ പോകണം. അല്ലെങ്കിൽ KFDCയുടെ ഒരു ഗൈഡിനൊപ്പം സന്ദർശകരുടെ 4×4 വാഹനങ്ങൾക്ക് പോകാം.

അവസാനത്തെ 100 മീറ്ററിൽ ഒരു ചെറിയ നീരൊഴുക്ക് മുറിച്ച് കടക്കുന്നുണ്ട് വാഹനം. 2018ലെ പ്രളയത്തിൽ ആ അരുവിക്ക് മുകളിലൂടെയുള്ള പാലം ഒലിച്ചുപോയി. അതുകൊണ്ടാണ് വാഹനം അരുവിയിലെ വെള്ളത്തിന് കുറുകെ ഓടിക്കേണ്ടി വരുന്നത്. അതിരമ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്കാണ് ഈ നീരൊഴുക്ക് ചെന്നെത്തുന്നത്.

പകുതിപ്പാലത്തെ നെല്ലി മാൻഷൻ എന്ന കോട്ടേജിൽ എത്തുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപായി ഇടത്തേക്ക് പിരിഞ്ഞു പോകുന്ന കാട്ടുപാതയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചാൽ പറമ്പിക്കുളത്ത് എത്താം. അല്പം കഠിനമായ വഴിയാണ് അത്. ഫോറസ്റ്റുകാർ പോലും വളരെ അത്യാവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ ആണ് അതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത്. സന്ദർശകരെ ആ വഴി പറഞ്ഞു വിടുന്ന പ്രശ്നമില്ല. ആനയും കടുവയും പുള്ളിപ്പുലിയും ഒക്കെയുള്ള വഴിയാണ്.

പുറംലോകവുമായുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിച്ഛേദിച്ച്, കാടിന് നടുക്കുള്ള കോട്ടേജിലാണ് ചെന്നെത്തിയത്. അല്പം മാറി തോട്ടത്തിലെ തൊഴിലാളികൾ ഏഴ് പേർ താമസിക്കുന്ന ലയങ്ങൾ ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഓഫീസർമാർക്കുള്ള കോട്ടേജുകളും അടുക്കളയും. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ഇതേ കോട്ടേജുകളിലെ ഒരു മുറിയാണ് പോളിംഗ് ബൂത്ത് ആയി മാറുന്നത്. 8 വോട്ടർമാർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ബൂത്ത്!

രണ്ട് മുറികളും ഒരു ഭക്ഷണമുറിയും ചേർന്നതാണ് നെല്ലി മാൻഷൻ. ഓരോ മുറിയിലും 5 പേർക്ക് വീതം താമസിക്കാം. വാരാന്ത്യത്തിലും ഒഴിവ് ദിവസങ്ങളിലും രണ്ട് പേർക്ക് 5000 രൂപയാണ് നിരക്ക്. പിന്നെയുള്ള ഓരോരുത്തർക്കും ₹2000 വീതം കൂടുതൽ നൽകണം. ഓഫ് സീസണിലും പ്രവർത്തി ദിവസങ്ങളിലും ₹5000ന് പകരം ₹3500 രൂപയ്ക്ക് കിട്ടും. 4 ടെൻ്റുകൾ അടിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ഇവിടെയുണ്ട്. https://kfdcecotourism.com എന്ന സൈറ്റ് വഴി ബുക്കിങ്ങ് നടത്താം. അല്ലെങ്കിൽ മാനേജർ ഹബീബ് വഴിയും 8289821502, 8289821010 ബുക്കിങ്ങ് സാധിക്കും.

ഏലവും കാപ്പിയും കുരുമുളകും ആണ് KFDCയുടെ ഇവിടത്തെ പ്രധാന കൃഷികൾ. റോബസ്റ്റ, അറബിക്ക എന്നിങ്ങനെ രണ്ടിനം കാപ്പികൾ ഉണ്ടെന്നത് എനിക്ക് പുതിയ അറിവായിരുന്നു. അറബിക്ക ഗ്രേഡ് കൂടിയ കാപ്പിയാണ്. ഏതൊരു സൂപ്പർമാർക്കറ്റിലും കടയിലും ഇനി ഞാൻ അന്വേഷിക്കുക അറബിക്ക കാപ്പിപ്പൊടി ഉണ്ടോ എന്നായിരിക്കും.

7 തൊഴിലാളികളെ വെച്ച് ചെയ്യാവുന്ന കൃഷിക്ക് പരിധിയുണ്ട്. അവരെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെയാണ് ടൂറിസവും നടപ്പിലാക്കുന്നത്. ഷീജ എന്ന തൊഴിലാളി സന്ദർശകർക്കുള്ള ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നു. ദേവേന്ദ്രൻ എന്ന തൊഴിലാളി ഗൈഡ് ആയും ജോലി ചെയ്യുന്നു. മാനേജർ, അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജർ, ഫീൽഡ് ഓഫീസർ എന്നിവരും കൂടെ സഹകരിക്കുമ്പോൾ ടൂറിസവും കൃഷിയും ഒക്കെ ചേർന്ന് ലാഭകരമായ ഒരു കോർപ്പറേഷനായി KFDC മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

പ്രഭാത ഭക്ഷണത്തിന് മുൻപ് ഹബീബിനും ജിതിനുമൊപ്പം മഴയത്ത് തോട്ടത്തിലൂടെയുള്ള നടത്തം ഊർജ്ജദായകം ആയിരുന്നു. തൊഴിലാളികളുടെ ലയത്തെ ചുറ്റി ചെന്നാൽ പറമ്പിക്കുളത്തിന്റെ കാടുകൾ ആരംഭിക്കുന്ന താഴ്വരയുടെ മനോഹരമായ ഒരു ദൃശ്യം ഉണ്ട്. കോടയിൽ മുങ്ങി നിൽക്കുകയാണ് ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ. മലമുഴക്കി വേഴാമ്പലുകളുടെ വലിയൊരു താവളം കൂടിയാണ് ഈ പ്രദേശം. കോട്ടേജുകളുടെ പരിസരത്തുള്ള പല കെട്ടിടങ്ങളിലും വേഴാമ്പലുകൾ ഉണ്ട്. പക്ഷേ മഴ കാരണം ഒന്നിനെ പോലും പുറത്തു കാണാനായില്ല.

ഇത്രയും കെട്ടിടങ്ങൾക്കുള്ള വെള്ളം പൈപ്പ് വഴി മലമുകളിൽ നിന്നാണ് എത്തുന്നത്. തികച്ചും ഗുരുത്വാകർഷണ സംവിധാനം. മോട്ടോർ വേണ്ട, വൈദ്യുതി വേണ്ട. മൃഗങ്ങൾ പൈപ്പുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ വരുത്തുമ്പോൾ കാട്ടിൽ ചെന്ന് അത് ശരിയാക്കണം എന്ന പ്രശ്നം മാത്രമേ ഉള്ളൂ.

വേറൊരു പ്രശ്നം കൂടെയുണ്ട് ഇവിടെ. അട്ടകൾ!!! നിലത്ത് കാല് കുത്തിയാൽ അട്ട കടിക്കാതെ തിരികെ കയറാനാവില്ല. 25 അട്ടകളെങ്കിലും ഇന്നെന്നെ കടിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി അട്ടകളെയെങ്കിലും ഉപ്പ് തേച്ച് ഞാൻ കുടഞ്ഞെറിയുകയും ചെയ്തു. ഹബീബും ജിതിനും അട്ടകളെ കാര്യമാക്കുന്നതേയില്ല. ഞാൻ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഓരോ പത്തടിയിലും അട്ടകളെ നേരിടാൻ പോയാൽ അവരുടെ ജോലി നടക്കില്ല. ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച ജോലി ചെയ്ത് തീർത്ത് വന്നതിനുശേഷമാണ് അവർ രണ്ടുപേരും അട്ടകളെ പറിച്ചെറിയുന്നത്.

ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഞാനെന്നും ഹൈസ്കൂളിൽ എൻ്റെ ഫിസിക്സ് അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന സുകുമാരൻ സാറിനെ സ്മരിക്കും. ‘തലയിൽ കാക്ക തൂറുമ്പോൾ ആണ് നമ്മൾ പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നത് ‘ എന്നായിരുന്നു സുകുമാരൻ സാർ പഠിപ്പിച്ചത്. അക്കണക്കിന് വിലയിരുത്തിയാൽ, അട്ടയുടെ കടിയേൽക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ പ്രകൃതിയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് നിൽക്കുകയാണെന്ന് ഞാൻ വ്യാഖ്യാനിക്കും.

കാരപ്പാറ ആദിവാസി കോളനിയിലേക്കുള്ള തൂക്കുപാലവും KFDC യുടെ മീരഫ്ലോർ എന്ന തോട്ടവും സന്ദർശിച്ച ശേഷം നൂറടിയിൽ ചെന്ന് ഭാഗിയിൽ കയറി ഞാൻ ചുരമിറങ്ങാൻ ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സമയം ഉച്ചക്ക് 1 മണി. 22 മണിക്കൂർ ബാഹ്യലോകവുമായി ഒരു ബന്ധവുമില്ലാതെ പ്രകൃതിയിൽ അലിഞ്ഞ് നിൽക്കുകയായിരുന്നു ഞാൻ. ഇന്റർനെറ്റിൽ നിന്നും ടെലിഫോണിൽ നിന്നും ഒഴിവായി നിൽക്കാനും ഓഫ് റോഡ് ഡ്രൈവ് ആസ്വദിക്കാനും കാടിന്റെ നടുവിൽ മഴ ആവോളം ആസ്വദിച്ച് കിടക്കാനും പറ്റിയ ഗംഭീര ഇടമാണ് നെല്ലി മാൻഷൻ. അൽപ്പമാത്രമായ സൗകര്യങ്ങളിൽ ജീവിതം കരുപ്പിടിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മനുഷ്യരെയും തൊട്ടറിയാം ഇവിടെ.

മടക്കയാത്രയിൽ തൊട്ട് അടുത്ത് ഒരു കാട്ടുപോത്തിനെയും പന്നിക്കൂട്ടങ്ങളെയും കണ്ടതൊഴിച്ചാൽ മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ കാണാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ടായില്ല.

ചുരം ഇറങ്ങി നേരെ എറണാകുളത്തേക്ക്. ഇന്ന് രാത്രി തൃക്കാക്കരയിലെ വീട്ടിൽ ഉറങ്ങുന്നു. നാളെ എങ്ങോട്ടാണെന്ന് നാളെ പറയാം. ശുഭരാത്രി.

(തുടരും.)

ഒന്ന് രണ്ട് വർഷം സുഹൃത്തുക്കൾക്കൊപ്പം ചില മഴ യാത്രകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ പക്ഷേ മഴക്കാലത്ത് പുറത്തിറങ്ങാൻ പേടിയാണ്. എന്നാലും എത്രനാൾ അടച്ചുപൂട്ടി ഇരിക്കും?

KFDC (Kerala Forest ഡെവലപ്പ്മെന്റ് Corporation) യുടെ കേരളത്തിലുള്ള കോട്ടേജുകളിലും മറ്റും താമസിച്ച് അതിനെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പരമ്പര ചെയ്യാമോ എന്ന് കോർപ്പറേഷൻ ചെയർപേഴ്സൺ ശ്രീമതി ലതിക സുഭാഷ് Lathika Subhash ചോദിച്ചിട്ട് ഒരു വർഷത്തിലേറെ ആകുന്നു. മഴ രൗദ്രഭാവം കൈവിട്ടതിന് ശേഷം യാത്രയൊന്നും നടക്കാൻ പോകുന്നില്ല. കടുത്ത മഴയും കാടും ചേരുമ്പോൾ സംഗതി കൊഴുക്കും. എന്നാൽപ്പിന്നെ തുടങ്ങുക തന്നെ.

വടക്ക് വയനാട്ടിൽ നിന്ന് തുടങ്ങാമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. KFDCയ്ക്ക് മാനന്തവാടിയിലെ കമ്പമലയിൽ ഒരു എക്കോ കോട്ടേജ് ഉണ്ട്. ഭാഗിയുമായി വയനാട്ടിലേക്ക് തിരിക്കുമ്പോൾ സ്പീക്കറിലൂടെ ഒഴുകി വന്ന പാട്ട് സന്ദർഭത്തിന് ഏറ്റവും ഇണങ്ങുന്നത് തന്നെ ആയിരുന്നു. ചിറാപുഞ്ചി എന്ന സിനിമയിലെ ഗാനമാണത്.

“പോകേണ്ടേ
കൂട്ടിനൊരാളും
കൂടെയില്ലാതെ.

കാണേണ്ടേ
കാടുകൾ കരകൾ
നിലയ്ക്കാതെ.

പോകേണ്ടേ
കൂടൊരാളും
കാത്തുനിൽക്കാതെ

കേൾക്കേണ്ട
കിസ്സകൾ കഥകൾ
നിലയ്ക്കാതെ

ചിറാപുഞ്ചി മഴയത്ത്
നിലാവഞ്ചി തുഴഞ്ഞെത്ത്.”

ചിറാപ്പുഞ്ചിയേയും വെല്ലുന്ന മഴ പലപ്പോഴും താമരശ്ശേരി ചുരം കയറിച്ചെന്നെത്തുന്ന ലക്കിടിയിൽ പെയ്യാറുണ്ട്. ചുരത്തിലെ നാലാമത്തെ വളവ് മുതൽ കോട കാരണം വഴി കാണാൻ പോലും പറ്റുന്നില്ല. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മഴമേഘങ്ങൾ ചുരത്തിൽ ഇടിച്ചു നിന്ന് ചിണുങ്ങി പെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് ആ ഭാഗത്ത് മഴ ഒഴിഞ്ഞ നേരമില്ല. വർഷങ്ങളായി വയനാട്ടിൽ വന്നുപോകുന്ന എനിക്ക് ഇത്രയും ഗംഭീര കാലാവസ്ഥ ഇതാദ്യമാണെന്ന് തോന്നുന്നത് മിഥ്യയോ യാഥാർത്ഥ്യമോ? യാഥാർത്ഥ്യം തന്നെ. ഇടതടവില്ലാത്ത മഴ വയനാടിനെ അത്രയ്ക്ക് മനോഹരിയാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.

മാനന്തവാടിയിലെ ഫോറസ്റ്റ് ഐ.ബി.യിൽ ചെന്ന് ലതിക ചേച്ചിയെ കണ്ട് അടുത്ത ദിവസത്തെ പരിപാടികൾ ചർച്ച ചെയ്തതിന് ശേഷം, ഐ. ബി. വരാന്തയിൽ ടെന്റടിച്ച് ചീവീടുകളുടെ സംഗീതം കേട്ട് മയങ്ങി. രാവേറെ ചെല്ലുന്നത് വരെ മഴയ്ക്ക് ശമനം ഉണ്ടായിട്ടില്ല.

കുറച്ച് നാളുകൾക്ക് മുൻപ്, കമ്പമലയിലെ KFDC റീജിയണൽ ഓഫീസ് കെട്ടിടം മാവോയിസ്റ്റുകൾ അടിച്ച് തകർത്തിട്ടുണ്ട്. അതോടെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ ഒരു എക്കോ കോട്ടേജിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിലച്ചു. പുനർനിർമാണത്തിന് ശേഷം ഇന്ന് (21.07.2025) ആ കോട്ടേജുകൾ വീണ്ടും ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. മന്ത്രിമാരായ ശ്രീ.കേളുവും ശ്രീ. ശശീന്ദ്രനും പങ്കെടുക്കേണ്ടിയിരുന്ന ചടങ്ങിൽ പക്ഷേ രണ്ടാൾക്കും എത്തിച്ചേരാൻ ആയില്ല.

KFDC ചെയർ പേർസൺ ശ്രീമതി ലതിക സുഭാഷ്, എം. ഡി. ശ്രീ. രാജു കെ. ഫ്രാൻസിസ് (IFS), മുൻ എം.ഡി.ജോർജ്ജ് പി.മാത്തച്ചൻ (IFS) എന്ന് തുടങ്ങി കോർപ്പറേഷനിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും ജീവനക്കാരും തോട്ടം തൊഴിലാളികളുമെല്ലാം പങ്കെടുത്ത ചടങ്ങ് ഗംഭീരമായി തന്നെ അവസാനിച്ചു.

പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി കിട്ടിയ ഉച്ചഭക്ഷണവും കഴിച്ച് ഞാൻ മാനന്തവാടി നഗരത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി. സുഹൃത്തുക്കളായ ഹരിയേയും Hariprasad Parachalil ഷാജിയേയും അമ്പിളിയേയും ചിന്നമ്മ ടീച്ചറേയും Chinnamma Thomas കണ്ടതിന് ശേഷം ഇരുട്ട് വീഴുന്നതിനു മുൻപ് വീണ്ടും കമ്പമലയിലേക്ക്.

മാനന്തവാടിയിൽ നിന്ന് കൂത്തുപറമ്പ് റൂട്ടിൽ 15 കിലോമീറ്ററോളം ദൂരമുണ്ട് കമ്പമലയ്ക്ക്. അവസാനത്തെ നാല് കിലോമീറ്റർ ഗംഭീര വനത്തിലൂടെയാണ് യാത്ര. വൈകീട്ട് ആറുമണി സമയത്ത് തന്നെ കോട വന്ന് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു പാതയിൽ പലയിടത്തും. ആന ഇറങ്ങുന്ന വഴിയാണെന്ന് ബോർഡുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എക്കോ കോട്ടേജിന്റെ താഴെ ഉള്ള വഴിയും ആനത്താരിയാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ആ ഭാഗം മുഴുവൻ വൈദ്യുത വേലി കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ചിലപ്പോഴൊക്കെ കടുവകളും ഈ ഭാഗത്ത് വരാറുണ്ടത്രേ!

KFDC റീജിയണൽ ഓഫീസുകൾ കടന്ന് വീണ്ടും ഒരു കിലോമീറ്ററോളം മലമുകളിലേക്ക് കയറിയാലാണ് എക്കോ കോട്ടേജുകളിൽ എത്തുക. അതൽപ്പം ഓഫ്റോഡ് ആണ്. കമേലയ എന്ന പേരിൽ രണ്ട് കോട്ടേജുകൾ ആണ് ഇവിടെ ഉള്ളത്. അതിനുപുറമേ ഒരു ഡൈനിങ് റൂമും അടുക്കളയും ഉണ്ട്.

മലമുകളിൽ എക്കോ കോട്ടേജ് ഇരിക്കുന്നത് 100 ഹെക്ടറോളം വരുന്ന തേയിലത്തോട്ടത്തിന് നടുവിലാണ്. ഗവിയിലേത് പോലെ ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് വംശജർ ധാരാളമായി ജോലി ചെയ്യുന്ന തേയിലത്തോട്ടമാണ് ഇത്. അവരുടെ ലയങ്ങളും തോട്ടത്തിനോട് ചേർന്നുണ്ട്.

രാത്രിയിൽ കമ്പമലയിലെ അന്തരീക്ഷം ഒന്ന് വേറെയാണ്. തണുത്ത കാറ്റും ചീവിടുകളുടേയും തവളകളുടേയും സംഗീതവുമൊക്കെ ചേർന്ന് മൊത്തത്തിൽ ഞാനുദ്ദേശിച്ചതിനേക്കാൾ ഗംഭീരമായിരിക്കുന്നു ഈ പദ്ധതിയിലെ ആദ്യ ദിവസം. കമേലിയ 2 എന്ന കോട്ടേജിലാണ് ഇന്ന് ഞാൻ അന്തിയുറങ്ങുന്നത്. സാമാന്യം വലിയ മുറിയും ബാത്റൂമും ആണ് രണ്ടു കോട്ടേജുകൾക്കും ഉള്ളത്.

ഇന്ന് രാത്രി ഏതെങ്കിലും വന്യമൃഗങ്ങൾ കോട്ടേജ് പരിസരത്ത് എത്തുക കൂടെ ചെയ്താൽ സംഭവം പൊടിപൊടിക്കും. ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് ടോർച്ച് അടിച്ച് നോക്കുന്നുണ്ട്. ഇതുവരെ അങ്ങനെയൊരു ഭാഗ്യം ഒത്ത് വന്നിട്ടില്ല. ഒരു കാര്യം സംശയലേശമെന്യേ പറയാം. മഴമേഘങ്ങൾ ഇത്ര അടുത്ത് വന്ന് പെയ്യുന്നത് മുൻപൊരിക്കലും മറ്റൊരിടത്തും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല.

നാളെ രാവിലെ ചുരമിറങ്ങി അടുത്ത KFDC കോട്ടേജിലേക്ക് നീങ്ങണം. അതെവിടെയാണെന്ന് നാളെ പറയാം. അത്തരത്തിൽ 8 KFDC കോട്ടേജുകളിലൂടെ കടന്ന് പോയി ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം ഈ യാത്ര തിരുവനന്തപുരത്ത് അവസാനിക്കും. ശുഭരാത്രി.

(തുടരും)
————————
ബുക്കിങ്ങിന്:- കമ്പമലയിലെ കമേലിയ എക്കോ കോട്ടേജുകൾ ബുക്ക് ചെയ്യണമെന്നുള്ളവർ, ഡിവിഷൻ മാനേജർ ശ്രീ.സജീറുമായി 8289821600 എന്ന നമ്പറിൽ ബന്ധപ്പെടുക.

ഞാനാകുന്ന നിരക്ഷരൻ എഴുതിയ ‘കഥ പറയുന്ന കോട്ടകൾ’ എന്ന യാത്രാവിവരണത്തിൻ്റെ ആസ്വാദനം അരുൺ ഗാന്ധിഗ്രാം എഴുതിയത് താഴെ വായിക്കാം.
———————————————————————————————————————————————

ജൂലൈ ആറാം തീയതി ഞായറാഴ്ച ബോബി ടീച്ചറുടെ പുസ്തക പ്രകാശനത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് മനോജ് രവീന്ദ്രൻ എന്ന നിരക്ഷരൻ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ എത്തിയത്. യാത്രകളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ചർച്ച. ഇനേർഷ്യയുടെ ചരടുപൊട്ടിയ മറ്റൊരു സഞ്ചാര പട്ടക്കാരൻ ശൈലനും ചർച്ചയ്ക്ക് കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.

അതിനു കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു മുൻപ്, യാത്ര എന്ന വിഷയത്തിൽ സംസാരിക്കാൻ ആളുകൾ ഉണ്ടോ എന്ന് ബോബി ടീച്ചർ എന്നോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ ആലോചിച്ചിട്ട് പറയാം എന്ന് മറുപടി കൊടുത്തു. ആലോചിച്ചിട്ടാണെങ്കിൽ ഒരു പേര് പോലും കിട്ടിയതും ഇല്ല.

നൂറു നൂറു യാത്രകൾ എഴുതിയ ശൈലൻ എന്നൊരാൾ വരാമെന്നേറ്റിട്ടുണ്ട് എന്ന് ടീച്ചർ പറഞ്ഞു, അത് 11 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് മടിച്ചിയുടെ പ്രകാശനത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് വിവാഹവാർഷികത്തിന്റെ കേക്കും കഴിച്ച് അർമാദിച്ച് തിരിച്ചുപോയ നമ്മുടെ ആൾ തന്നെയാണ് എന്ന് ഞാനും.

ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ പോപ്പുലർ ആയ കേരള ഫുഡ്ഡി എന്ന പേജ് നടത്തുന്ന ഗോവിന്ദ് എന്ന ഒരു പയ്യൻ കൂടി വരുമെന്ന് ടീച്ചർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു. ടീച്ചറുടെ സ്റ്റുഡൻറ് കൂടിയാണ്.

ഇനി ഒരാൾ കൂടി വേണം. ആലോചിച്ചാലോചിച്ച് രണ്ടുമൂന്നു ദിവസം അങ്ങനെ പോയി. പതിവുപോലെ ഒരു ദിവസം സഹധർമ്മിണി വിദ്യയെ ഇരിങ്ങാലക്കുട ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് പിക്ക് ചെയ്ത് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും വഴി കാപ്പി കുടിക്കാൻ ഒരു സ്റ്റോപ്പ് എടുത്തു.

അവിടെയിരുന്ന് യാത്രകളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ പറ്റിയ ആളുകളെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ആലോചനയുടെ വിഷയം മനസ്സിലായപ്പോൾ നിരക്ഷരനെ വിളിച്ചുകൂടെ എന്ന് വിദ്യ ചോദിച്ചു. ഇത്രനാൾ എൻറെ സൗഹൃദ ലിസ്റ്റിൽ ഉണ്ടായിട്ടും ആ പേര് എന്നെ ഓർമിപ്പിക്കാൻ വിദ്യ വേണ്ടിവന്നു. ഉടനെ തന്നെ എഫ്ബി മെസഞ്ചറിൽ മെസ്സേജ് അയച്ച് ഫോൺ നമ്പർ ചോദിച്ചു. സമ്മതം വാങ്ങി. നമ്പർ ബോബി ടീച്ചർക്ക് അയച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.

അങ്ങനെ നിരക്ഷരനും ശൈലനും ബോബി ടീച്ചറും ഗോവിന്ദും യാത്രകളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞും കേട്ടും ഒരു വേദിയിൽ ഒന്നിച്ചു.

ഒന്നരമണിക്കൂർ ചർച്ച നീണ്ടു. കേട്ടിരുന്ന് അസൂയയുടെ കെട്ടുപൊട്ടി.

തൃശ്ശൂർ, എറണാകുളം, അതിരപ്പിള്ളി, ഏറ്റവും അടുത്ത പടിഞ്ഞാറൻ കടൽത്തീരം… ഇതൊക്കെയാണ് എൻറെ യാത്രയുടെ റേഡിയസ്. ഇവർക്കാണെങ്കിൽ പോകാത്ത ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണമെടുക്കാൻ ഒരു കയ്യിലെ വിരലുകൾ മുഴുവൻ വേണ്ട.

പിന്നാമ്പുറക്കഥ എന്തൊക്കെയായാലും ജൂലൈ 6, 2025, ഞായറാഴ്ച രാവിലെ 10 മണിയോടെയാണ് നിരക്ഷരനിൽനിന്ന് എനിക്ക് ഈ പുസ്തകം കിട്ടിയത്.

കഥ പറയുന്ന കോട്ടകൾ.

എന്തിൻറെയെല്ലാം കഥ?

അധിനിവേശത്തിന്റെ, സംസ്കാരസമന്വയങ്ങളുടെ, പൊളിച്ചുനീക്കലുകളുടെ, പുനർനിർമാണങ്ങളുടെ, തകർന്നടിയലുകളുടെ, തകർക്കപ്പെടലുകളുടെ, നഷ്ടപ്പെട്ട ചരിത്രങ്ങളുടെ, രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന്റെ, ക്രൂരതകളുടെ, നിർദയത്വങ്ങളുടെ, വിജയികളുടെ, പരാജയപ്പെട്ട് ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും മാഞ്ഞുപോയവരുടെ… അങ്ങനെ എത്രയെത്ര കഥകൾ!

2009ൽ നടത്തിയ ഒരു യാത്രയെ 14 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കുറിച്ചിടുകയാണ് ഈ പുസ്തകത്തിൽ. 2023 ലാണ് പുസ്തകം ഇറങ്ങുന്നത്. അപ്പോഴേക്കും കാലം കുറെ മാറി. സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടു പിടിക്കാൻ ഇപ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി എളുപ്പമാണ്. ജിപിഎസ് ഉണ്ട്. വഴികളെല്ലാം വലുതായി.

കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് ഗോവയിലേക്ക്. ഇപ്പോഴത്തെ ജിപിഎസ് സംവിധാനങ്ങളുടെ മുൻഗാമിയായ നാവിഗേറ്റർ എന്ന ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട് കുടുംബത്തോടൊപ്പം നടത്തിയ യാത്രയുടെ വിവരണമാണ് കഥ പറയുന്ന കോട്ടകൾ.

2009ലെ യാത്രയിൽ എടുക്കാൻ സാധിക്കാതിരുന്ന ചിത്രങ്ങളെടുക്കാൻ 2018ൽ ക്യാമറാമേനോടൊപ്പം വീണ്ടും അതേ വഴിയിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്നുണ്ട് എഴുത്തുകാരൻ.

ചിട്ടയായ പ്ലാനിങ്ങും, കൃത്യമായ ദിശാബോധവും ഉള്ള രസകരമായ യാത്ര.

ഇതൊരു മൾട്ടിമീഡിയ പുസ്തകമാണ്. പുസ്തകം വായിക്കുന്നതോടൊപ്പം അതിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള ക്യു ആർ കോഡുകൾ സ്കാൻ ചെയ്താൽ യാത്രയുടെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങളും ലഭിക്കും.

പോരാത്തതിന് ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് ഓരോ കോട്ടകളുടെയും മറ്റും കളർചിത്രങ്ങളും പുസ്തകത്തിലുണ്ട്.
മുഴങ്ങോടിക്കാരിയും (ഭാര്യ) നേഹയുമാണ് (മകൾ) സഹയാത്രികർ.

നേഹ കൂടെയുള്ളത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇത് കോട്ടകളുടെ മാത്രം പുസ്തകമല്ല. കടൽത്തീരങ്ങളുടെയും, റസ്റ്റോറന്റുകളുടെയും, ആരാധനാലയങ്ങളുടെയും, ലോഡ്ജുകളുടെയും, ഗോവൻ രാത്രിയുടെയും എല്ലാം വിവരണങ്ങൾ ഇതിലുണ്ട്.

ഒരു ഉദാഹരണം:-

കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തിൽ രണ്ടര മണിക്കൂർ ക്യൂ നിന്ന് തളർന്നവശയായി നടക്കലെത്തി പ്രാർത്ഥിച്ച നേഹയോട് അമ്മ ചോദിച്ചു.

“എന്താണ് പ്രാർത്ഥിച്ചത്?”

“മതിൽക്കെട്ടിനു പുറത്തിട്ടിരിക്കുന്ന എൻറെ ചെരുപ്പ് ആരും എടുക്കാതെ കാക്കണേ ദേവി എന്നാണ് ഞാൻ പ്രാർത്ഥിച്ചത്”

ചരിത്രാന്വേഷികൾക്കു മാത്രമല്ല എല്ലാത്തരം വായനക്കാർക്കും ഗംഭീരമായ ഒരു വായനാനുഭവം സമ്മാനിക്കും ഈ പുസ്തകം എന്ന കാര്യം ഉറപ്പാണ്.

ഇതിൽ ഏതെങ്കിലുമൊക്കെ കോട്ടകൾ ചിലപ്പോൾ ഭാവിയിൽ ഇല്ലാതായേക്കാം.

എങ്കിലും മെന്റർ മീഡിയ പുറത്തിറക്കിയ ഈ പുസ്തകം അവയുടെ എല്ലാം കഥ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇവിടെ ബാക്കിയുണ്ടാകും.
———————————-
ഈ പുസ്തകം വാങ്ങിയേ തീരൂ എന്നുള്ളവർക്ക് മെൻ്റർ മീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെടാം.
Mentor Media, Power House Junction, Viyoor P.O. Thrissur – 680010.
Mentor Media, HDFC Bank, Viyyur Branch, Thrissur,
Current Ac no :- 50200079411433
IFSC code :- HDFC0001600
എന്ന അക്കൗണ്ടിലേക്ക് പണമയക്കാം. അതല്ലെങ്കിൽ….
9645084365 എന്ന UPI നമ്പർ വഴി പണമയച്ച ശേഷം നിങ്ങളുടെ ഫോൺ നമ്പറും പിൻകോഡും അടക്കമുള്ള അഡ്രസ്സ് അതേ നമ്പറിൽ വാട്ട്സ് ആപ്പ് ചെയ്താൽ, പുസ്തകം തപാലിൽ എത്തുന്നതാണ്.

മനുഷ്യനോട് എറ്റവും നന്ദിയും കൂറും സ്നേഹവും കാട്ടുന്ന മൃഗം. മനുഷ്യൻ്റെ സന്തത സഹചാരിയായ മൃഗം. ഏത് അപകടത്തിലും മനുഷ്യന് രക്ഷയാകുന്ന മൃഗം.

അങ്ങനെയങ്ങനെ, ആദികാലം മുതൽക്ക് വിശേഷണങ്ങൾ അനവധിയാണ് നായകൾക്ക്. എത്ര പറഞ്ഞാലും തീരില്ല, യജമാനനോട് ഒട്ടിയിണങ്ങി അയാളെ പരിരക്ഷിച്ചും കാവലിരുന്നും സ്നേഹിച്ചും കടന്ന് പോയ നായ്ക്കളുടെ കഥകൾ!

എനിക്കുമുണ്ട് പറയാൻ ചില നായ്ക്കളുടെ കഥകൾ. ഇന്ത്യയിലെ 800ൽപ്പരം വരുന്ന കോട്ടകൾ സന്ദർശിക്കാനും ഡോക്യുമെൻ്റ് ചെയ്യാനും വേണ്ടി, കഴിഞ്ഞ രണ്ട് മൂന്ന് വർഷങ്ങളായുള്ള എൻ്റെ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ കണ്ടുമുട്ടിയ നായ്ക്കളെപ്പറ്റിയാണ് ഏറെപ്പറയാനുള്ളത്.

അതിന് മുൻപ് എൻ്റെ ചെറുപ്പകാലത്ത് വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന രണ്ട് സവിശേഷ നായ്ക്കളെ സ്മരിക്കാതെ വയ്യ. കീപ്പറും ജൂഡിയും. എൻ്റെ നായ സ്നേഹം തുടങ്ങിയത് അവരിൽ നിന്നാകണം. ജ്യൂഡി ഡാഷ് ഹണ്ട് ഇനത്തിൽപ്പെട്ട പൊക്കം കുറഞ്ഞ നായയായിരുന്നു. പക്ഷേ, കൂർമ്മബുദ്ധിയാണ് ആ വർഗ്ഗത്തിന്. കീപ്പറിൻ്റെ ഇനം എനിക്ക് കൃത്യമായി അറിയില്ല. അൽസേഷ്യൻ അല്ല. പക്ഷേ അത്രത്തോളം ഉയരം, അതേ ശൗര്യം, കാലുകൾക്ക് മഞ്ഞ നിറം, ശരീരത്തിന് കറുപ്പും. അൽസേഷന് നാടൻ നായയിൽ ഉണ്ടായതാകാം.

പല ദിവസങ്ങളിലും, കഷ്ടി നാലരയടി ഉയരം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഞങ്ങളുടെ മതിൽ ചാടിക്കടന്ന് രാവിലെ തന്നെ ഗ്രാമം ചുറ്റിയടിക്കാനായി കീപ്പർ പോകും. ഗ്രാമത്തിൽ ആർക്കും ഒരുപദ്രവവും ഉണ്ടാക്കില്ല. ഉച്ചയ്ക്ക് എവിടെ നിന്നെങ്കിലും ഭക്ഷണം കഴിക്കും. ഇരുട്ടുന്നതിന് മുന്നേ തിരികെ വരും. ചില ദിവസങ്ങളിൽ തിരികെ വരാറുമില്ല. പക്ഷേ, ഞങ്ങളതേപ്പറ്റി അധികം ബേജാറാകാറില്ല. അതും അവൻ്റെ ശീലങ്ങളിൽ ഒന്നാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാം.

വയസ്സ് ചെന്നതോടെ ജ്യൂഡിക്ക് ഹർണിയ രോഗം പിടിപെട്ടു. കാലുകൾക്കിടയിൽ വലിയ മുഴ വന്നു. അതും തൂക്കിയിട്ട് പിന്നെയും കുറേക്കാലം അവൾ ജീവിച്ചു. പിന്നൊരു ദിവസം പെട്ടെന്ന് അവൾ വിട പറഞ്ഞു. നായ്ക്കളെ വളർത്തുന്നത് കൊണ്ടുള്ള വലിയ ദുഖം ഇതാണ്. മനുഷ്യരേക്കാൾ ആയുസ്സ് കുറഞ്ഞ ആ ജീവികളുടെ അവസാനകാലവും അന്ത്യവും നമ്മൾ വേദനയോടെ സഹിക്കേണ്ടി വരും.

ജൂഡി കണ്ണടയ്ക്കുമ്പോൾ കീപ്പർ ഗ്രാമ സഞ്ചാരത്തിലായിരുന്നു. രാത്രി അവൻ മടങ്ങി എത്തിയപ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾ ജൂഡിയെ മറവ് ചെയ്തിരുന്നു. ഇരുട്ടിൽ കീപ്പർ ജൂഡിക്ക് വേണ്ടി തിരയുന്നത് ഞങ്ങളാരും കാര്യമായി ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. വീട്ടിൽ നിന്ന് അൽപ്പം മാറി പടിഞ്ഞാറേ പറമ്പിൽ അവളെ കുഴിച്ചിട്ട സ്ഥലം അവൻ കണ്ടുപിടിച്ചു. അവിടെ ദുഖിതനായി കിടക്കുന്ന കീപ്പറെയാണ് അടുത്ത മൂന്ന് നാളുകൾ ഞങ്ങൾ കണ്ടത്. ആ ദിവസങ്ങളിൽ കാര്യമായ ഭക്ഷണമൊന്നും അവൻ കഴിച്ചില്ല; ഗ്രാമസഞ്ചാരവും ഒഴിവാക്കി. നാലാം നാൾ അവിടെക്കിടന്ന് തന്നെ അവനും ഉയിർ വേർപെടുത്തി.

വീട്ടിൽ പിന്നെയും നായ്ക്കൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ജൂഡിയേയും കീപ്പറിനേയും ഓർക്കുമ്പോൾ ഇന്നും വിഷമം കൂടുതലാണ്.

പോകപ്പോകെ നായ്ക്കളെ വളർത്താൻ തന്നെ താൽപ്പര്യമില്ലെന്നായി. അവറ്റകളെ വേർപിരിയാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടും സങ്കടവും തന്നെ കാരണം.

ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പെഡീഷൻ എന്ന് ഞാൻ പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യാ യാത്രയിൽ, നന്നായി പരിശീലനം നൽകിയ ഒരു നായയെ
കൂടെ കൂട്ടണമെന്നത് എൻ്റെയൊരു വലിയ ആഗ്രഹമാണ്. പക്ഷേ, അതിനുള്ള ആർജ്ജവം ഒട്ടില്ല താനും. അതിന് കാരണങ്ങൾ പലതാണ്. പലയിടത്തും ഭക്ഷണം കിട്ടാൻ ഞാൻ തന്നെ വലയാറുണ്ട്. മാംസാഹാരം വല്ലപ്പോഴെങ്കിലും നായയ്ക്ക് കൊടുക്കണമെന്ന് വെച്ചാൽ വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും അതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പല ദേവാലയങ്ങളിലും റസ്റ്റോറൻ്റുകളിലും നായ്ക്കളുമായി ചെല്ലാനാവില്ല. അവയെ പുറത്ത് നിർത്തി പോയാലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ മറുവശത്ത്. ഇങ്ങനെ പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഒരു നായയെ യാത്രയിൽ ഒപ്പം കൂട്ടണമെന്ന എൻ്റെ ആഗ്രഹം നീണ്ട് നീണ്ട് പോകുകയാണ്.

പിന്നെയുള്ള ഒരാശ്വാസം, ചെന്നെത്തിപ്പെടൂന്ന സ്ഥലങ്ങളിലെ നായ്ക്കളുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടുമ്പോളാണ്. ഒറ്റയ്ക്കുള്ള യാത്രയായതുകൊണ്ട് ഗൂഗിൾ മാപ്പിൽ വഴി പറഞ്ഞ് തരുന്ന സ്ത്രീ ശബ്ദത്തിനോട് മുതൽ വഴിയിൽ കാണുന്ന നായ്ക്കളോടും ആട്, പശു, പ്രാവ് തുടങ്ങി സകല ജീവികളോടും മിണ്ടിപ്പറയുന്നതിൻ്റെ ഭ്രാന്തമായ രസങ്ങളിലൂടെ ഞാൻ കടന്ന് പോകാറുണ്ട്. ഞാൻ പറയുന്നത് വല്ലതും അവറ്റകൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്നുണ്ടോ എന്നത് എനിക്ക് സംശയമായിരുന്നു തുടക്കത്തിലെങ്കിൽ, അവർക്ക് ചിലതെങ്കിലും മനസ്സിലാകുന്നുണ്ട് എന്നതിപ്പോൾ ബോദ്ധ്യമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.

രാത്രി കാലങ്ങളിൽ, ഭാഗീരഥി അഥവാ ഭാഗി എന്ന ഓമനപ്പേരുള്ള എൻ്റെ മോട്ടോർ ഹോം ഏതെങ്കിലും ധാബയിലോ, റസ്റ്റോറൻ്റിലോ, ഗ്യാസ് സ്റ്റേഷനിലോ നിർത്തി അതിൽത്തന്നെ അന്തിയുറങ്ങുക പതിവ്. എല്ലാം തീർത്തും അപരിചിതമായ സ്ഥലങ്ങൾ! ഏതൊരു തരത്തിലുള്ള അപകടത്തിനും സാദ്ധ്യത മുറ്റി നിൽക്കുന്ന ഇടങ്ങൾ!

ഇപ്പറഞ്ഞ എല്ലായിടത്തും തെരുവ് നായ്ക്കൾ ഉണ്ടെന്നതാണ് ഒരാശ്വാസം. ഭാഗിയുടെ ഡാഷ് ബോർഡിൽ എപ്പോഴും ബിസ്ക്കറ്റുകൾ ഉണ്ടാകും. ചെല്ലുന്നയിടന്ന് ആദ്യം കാണുന്ന നായ്ക്കൾക്ക് ഞാനത് കൊടുത്ത് പാട്ടിലാക്കും. വൈകാതെ, ആ വിവരമറിഞ്ഞ് കൂടുതൽ നായ്ക്കൾ എത്തിച്ചേരും. എല്ലാവർക്കും കൊടുക്കാനുള്ള ബിസ്ക്കറ്റ് എൻ്റെ കൈയിൽ ഉണ്ടാകും. അത് തീരുന്ന മുറയ്ക്ക് തൊട്ടടുത്ത കടകളിൽ നിന്ന് വാങ്ങി സ്റ്റോക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് പതിവ്.

ബിസ്ക്കറ്റ് കിട്ടിയാലുടൻ നായകൾ സജീവമാകും. ഭക്ഷണം നൽകിയവനോടുള്ള സ്നേഹം കാണിക്കാൻ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിൽക്കും. പോരാത്തതിന്, രാത്രി ഞാൻ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ ഒരു പങ്കും അവർക്ക് കൊടുക്കും. അപ്പോഴേക്കും അതിലൊരു നായ എൻ്റെ വാഹനത്തിൻ്റെ ടയറിൽ മൂത്രമൊഴിച്ചിരിക്കും. അതൊരു സൂചനയും അടയാളവുമാണ്. ‘ടെറിട്ടറി മാർക്കിങ്ങ് ‘ എന്ന പേരിൽ മൃഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉള്ള പ്രവർത്തിയാണത്. ഇത്രയും ഭക്ഷണമൊക്കെ നൽകിയിട്ടും ഇവറ്റകൾ എൻ്റെ വാഹനത്തിൽ മൂത്രമൊഴിച്ചല്ലോ എന്ന് ദേഷ്യപ്പെടാനോ നിരാശപ്പെടാനോ പാടില്ല. ഈ വാഹനവും ഇതിൻ്റെ ഉടമസ്ഥനും എൻ്റെ പരിരക്ഷയിലാണ്, അഥവാ ഇത് എൻ്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്ന മനുഷ്യനാണ്, എന്ന് നമ്മെ അവർ അടയാളപ്പെടുത്തുകയാണ്. മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് വരുന്ന നായ്ക്കൾക്ക് പിന്നെ ആ ഭാഗത്തേക്ക് പ്രവേശനമില്ല. അവർ മാറിപ്പൊയ്ക്കോളണം.

തെരുവ് നായ്ക്കൾ എന്നാൽ സാധാരണ ഗതിയിൽ, കേരളക്കരയിലുള്ള നമുക്ക് ഭയമാണല്ലോ? അതുകൊണ്ട് തന്നെ വടക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ചെന്നപ്പോൾ, അവറ്റകൾ അടുത്ത് വരുമ്പോൾ ആദ്യമാദ്യം ഞാനും അകന്ന് നിന്നിരുന്നു. പിന്നീട് ആ ഭയം മാറി. ഞാൻ അനങ്ങുമ്പോൾ നായ്ക്കളാണ് ഭയപ്പെടുന്നതെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. ഞാൻ അവറ്റകൾക്ക് ബിസ്ക്കറ്റും എന്റെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ പങ്കും നൽകാൻ തുടങ്ങി. ദ്രുതഗതിയിലുള്ള ഫലമാണ് അത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. രാത്രി ഞാൻ കിടന്ന് കഴിഞ്ഞാൽ നായ്ക്കൾ എന്റെ മോട്ടോർ ഹോമിന്റെ പരിസരത്ത് തന്നെ കിടക്കും. ഒരു ചെറിയ ആളനക്കമോ ഇലയനക്കമോ ഉണ്ടായാൽ കുരക്കും.

രാജസ്ഥാനിലെ രൺധംബോറിൽ ഒരു റസ്റ്റോറന്റിന്റെ പരിസരത്താണ് ഭാഗിയെ പാർക്ക് ചെയ്ത് അതിനുള്ളിൽ ഞാൻ കിടന്നിരുന്നത്. ആ ഭാഗത്ത് മരങ്ങളിൽ ധാരാളം കുരങ്ങുകൾ ഉണ്ട്. അവ വാഹനത്തിന് മുകളിൽ ചാടി മറിഞ്ഞും മരത്തിൽ നിന്ന് കായ്കൾ പറിച്ച് എറിഞ്ഞുമൊക്കെ രാത്രിയിൽ ശല്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഞാൻ നൽകിയ ഭക്ഷണം കഴിച്ച നായ്ക്കൾ, കുരങ്ങുകളെ തുരത്തി ഓടിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് പിന്നീട് കണ്ടത്. രാത്രി എനിക്ക് സുഖനിദ്രയും അപകടം ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല എന്ന വിശ്വാസവും! അതിൽപ്പരം എന്തുവേണം?

രാജസ്ഥാനിലെ ചിറ്റോർഗഡ് കോട്ട, ഒരുപാട് മനുഷ്യർ താമസിക്കുന്ന വലിയൊരു കോട്ടയാണ്. വീടുകൾ, തടാകങ്ങൾ, മ്യൂസിയം, റസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, കടകൾ എന്നിങ്ങനെ ഒരുപാട് കെട്ടിടങ്ങൾ ആ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ ഉണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ നേർരേഖയിലുള്ള ഒരു റോഡിന്റെ നീളം 16 കിലോമീറ്റർ ആണ്. മൂന്ന് രാത്രി ഞാൻ അതിനുള്ളിലെ തെരുവുകളിൽ തങ്ങിയിരുന്നു. ബിസ്കറ്റും ഭക്ഷണവും ഒക്കെ എന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് കഴിച്ച നായ്ക്കൾ അവിടെയും എൻ്റെ വാഹനത്തിന് കാവൽ കിടന്നു.

നാലാം ദിവസം ചിറ്റോർഗഡ് കോട്ടയോട് യാത്ര പറയുന്നതിന് മുൻപായി, അടുത്തതായി പോകാനുള്ള സ്ഥലത്തെപ്പറ്റിയുള്ള കാര്യങ്ങൾ മൊബൈലിൽ പരിശോധിക്കുകയായിരുന്നു ഞാൻ. മുൻ ദിവസങ്ങളിൽ ഞാൻ ഭക്ഷണം നൽകിയ ഒരു നായ എന്നെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഞാൻ ഇരുന്നിരുന്ന പടികളിൽ വന്ന് അതെന്നെ മുട്ടിയുരുമ്മി നിന്നു. ഞാൻ വിട്ട് പോകുകയാണെന്ന് അതിന് മനസ്സിലായത് പോലെ ഒരു സങ്കടം അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഉണ്ട്. അത് എന്നോട് കൂടുതൽ ചേർന്ന് നിന്നു. ഞാൻ അതിന് വീണ്ടും ബിസ്ക്കറ്റ് കൊടുത്തു. പക്ഷേ ഭക്ഷണമായിരുന്നില്ല അതിന് ആവശ്യം. മൂന്ന് ദിവസം ഭക്ഷണം നൽകിയ ഈ മനുഷ്യൻ എന്നെ കൂടെ കൂട്ടിയിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് അത് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് പോലെ. അങ്ങനെ എന്തോ ഒന്ന് അത് പറയുന്നതുപോലെ. ഞാനും വല്ലാതെ സങ്കടപ്പെട്ടു. പക്ഷേ ഒരു നായയെ കൂടെ കൂട്ടാൻ എനിക്കുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് മുൻപേ ഞാൻ പറഞ്ഞല്ലോ. എനിക്ക് അതിന്റെ ആഗ്രഹം സാധിച്ചു കൊടുക്കാൻ ഒരു നിവൃത്തിയുമില്ല.

അതിന്റെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് മെല്ലെ ഞാൻ വാഹനത്തിൽ കയറിയെങ്കിലും, വാഹനം അവിടന്ന് നീങ്ങുന്നത് മുന്നേ അത് വാഹനത്തിന് പിന്നിലെത്തി. റോഡിലൂടെ കുറേ ദൂരം എന്റെ പിന്നാലെ ഓടി വന്നു. ദുഷ്ടനായ ഞാൻ ആക്സിലറേറ്ററിൽ കാല് ആഞ്ഞമർത്തി. വാഹനത്തിനെത്തന്നെ നോക്കിനിൽക്കുന്ന ആ നായയുടെ റിയർവ്യൂ മിറർ ദൃശ്യം ഇപ്പോഴും മനസ്സിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഗുജറാത്തിലെ വട്നഗറിൽ നിന്ന് 34 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയുള്ള തരംഗ കോട്ട തിരക്കി ഞാൻ ആദ്യം ചെന്നെത്തിയത് ആരവല്ലി മലനിരകളിലുള്ള വലിയൊരു ജൈനക്ഷേത്രത്തിലാണ്. 900 വർഷം പഴക്കമുള്ള ശ്വേതാംബര ക്ഷേത്രമാണത്. അത്രയും തടിയൻ ഒരു ക്ഷേത്രം മുൻപ് ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. വലിയ ക്ഷേത്രം എന്നല്ല ഉദ്ദേശിച്ചത്. കുറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് നിൽക്കുന്ന ഭീമാകാരമായ ക്ഷേത്രം. അതിന്റെ അകത്തുള്ള ഒരു തൂണിന്റെ ചുറ്റളവ് മാത്രം 9 അടിയോളം ഉണ്ട്. ശില്പവേലകളുടെ ധാരാളിത്തമാണ് ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത്. അകത്ത് ശ്വേതാംബരന്റെ അതിഗംഭീരമായ പ്രതിമ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പിന്നിലായി ദിഗംബരന്റെ ക്ഷേത്രവും ഉണ്ട്.

മലയുടെ അടിവാരത്ത് നിൽക്കുന്ന ആ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമായി മലയുടെ മുകൾ ഭാഗത്തും ചില ക്ഷേത്രനിർമ്മിതികൾ ഉണ്ട്. അവിടെ ചെല്ലുന്നവരെല്ലാം 500ൽപ്പരം പടികൾ കയറി മുകളിൽ പോകാറുണ്ട്. താഴെയുള്ള പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് മതിൽക്കെട്ടിനെ ചുറ്റി വളഞ്ഞ് അല്പദൂരം മരക്കൂട്ടങ്ങൾക്ക് ഇടയിലൂടെ നടന്ന് വേണം മുകളിലേക്കുള്ള പടികളിലെത്താൻ. ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ച് പരിചയപ്പെട്ട ഒരു കൗമാരക്കാരൻ എനിക്ക് അങ്ങോട്ടുള്ള വഴി പറഞ്ഞു തന്നു. ആ സമയത്ത് ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു തെരുവുനായ നിൽക്കുന്നത് എൻ്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിരുന്നു. ഞാൻ മുന്നോട്ട് നടന്നതും നായ എൻ്റെ മുന്നിലേക്ക് ഓടിവന്ന് 10 അടി ദൂരത്തിൽ മുന്നിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ആദ്യം ഞാനത് അത്ര കാര്യമാക്കിയില്ല. പിന്നീട് എനിക്കത് കൃത്യമായി മനസ്സിലായി. അവൻ എനിക്ക് വഴി കാണിച്ചു മുന്നിൽ പോകുകയാണ്. കൗമാരക്കാരൻ പറഞ്ഞുതന്ന വഴിയിലൂടെ കൃത്യമായി നായ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. ഞങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരം അധികമായാൽ അവൻ എനിക്ക് വേണ്ടി കാത്തു നിൽക്കുന്നു! അതിനിടയിൽ ചെറിയ കാട് പോലുള്ള പ്രദേശം വന്നപ്പോൾ, അവിടെ നിന്ന് ചില ഇലയനക്കങ്ങൾ കേട്ടതും നായ കാടിനുള്ളിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി. ഞാൻ അവിടെത്തന്നെ നിന്നു. മരങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് നായയുടെ കുര കേൾക്കാം. മറുവശത്തുള്ളത് കുരങ്ങുകളാണ്. അവർ മരങ്ങളിൽ ചാടി മറിയുന്നത് എനിക്ക് കാണാം. അല്പം കഴിഞ്ഞതും കാടിനുള്ളിൽ നിന്ന് നായ തിരികെ വന്ന് വീണ്ടും എനിക്ക് മുന്നിൽ നടന്നു തുടങ്ങി. ഞാൻ അവന് പിന്നാലെ നടന്നു. എനിക്ക് കുരങ്ങുകളെക്കൊണ്ട് ശല്യമോ അപകടമോ ഒന്നുമില്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്തുകയായിരുന്നു ശ്വാനൻ.

മുന്നിൽ മല മുകളിലേക്കുള്ള പടികൾ കാണാറായി. ഞാൻ അതിലൂടെ കയറ്റം തുടങ്ങിയിട്ടും നായ എന്നെ വിട്ടു പോകുന്നില്ല. വൈകാതെ അതിൻ്റെ കാരണവും എനിക്ക് മനസ്സിലായി. അല്പം ദൂരം മുന്നോട്ട് ചെന്നാൽ പടികൾ രണ്ടായി തിരിയുന്നുണ്ട്. എനിക്ക് പോകേണ്ടത് ഇടത് വശത്തേക്കാണ്. നായ ഇടത് വശത്തേക്കുള്ള പടികളിൽ കയറി. ഞാൻ അവനെ പിന്തുടർന്ന് കയറുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയതും അഞ്ച് പത്ത് പടികൾക്ക് ശേഷം അവൻ പടികളിൽ ഇരുന്നു. ‘ഇനി ഈ വഴി മുന്നോട്ട് പോയ്ക്കൊള്ളൂ’ എന്ന് കൃത്യമായി സംവദിച്ച് കൊണ്ട് തന്നെ.

ഞാൻ ശരിക്കും അത്ഭുതപരതന്ത്രനായി നിന്നു. എന്തൊരു ജീവിയാണ് ഇത്. എവിടുന്നോ വന്ന ഏതോ ഒരു മനുഷ്യന് വഴികാണിച്ച് അര കിലോ മീറ്ററെങ്കിലും അത് സഞ്ചരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്ത് വരുന്ന മറ്റു മനുഷ്യർക്കും നായ ഇതുപോലെ വഴി കാണിക്കുന്നുണ്ടാകാം. പക്ഷേ എനിക്ക് അതൊരു വല്ലാത്ത അനുഭവം ആയിരുന്നു. ഞാനവന് ബാഗിൽ നിന്ന് ബിസ്ക്കറ്റ് എടുത്തു കൊടുത്തു. സന്തോഷത്തോടെ അവനത് കഴിക്കുന്നത് അൽപനേരം നോക്കി നിന്ന ശേഷം ഞാൻ മലകയറ്റം തുടർന്നു.

ഹരിയാനയിലെ ഒരു ഉൾനാടൻ ഗ്രാമത്തിൽ ഞാൻ നൽകിയ ബിസ്ക്കറ്റ് കഴിക്കാൻ ഒരു നായ അൽപ്പം മടിച്ച് നിന്നു. പിന്നീട് തൊട്ടടുത്ത് കിടന്നിരുന്ന ഇലകളും മറ്റും തട്ടിയിട്ട് ആ ബിസ്ക്കറ്റുകൾ മറച്ച് വെച്ച ശേഷം അതവിടന്ന് ഓടിപ്പോയി. അവൻ മടങ്ങി വന്നത് മറ്റൊരു നായയ്ക്കൊപ്പമാണ്. അവർ രണ്ടുപേരും ചേർന്നാണ് അത് കഴിക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. തനിക്ക് കിട്ടിയ ഭക്ഷണം സഹജീവിക്ക് പങ്കുവെക്കുന്ന മനോഹരമായ ദൃശ്യമായിരുന്നു അത്. ഞാനവർക്ക് കൂടുതൽ ബിസ്ക്കറ്റുകൾ നൽകി. അന്ന് രാത്രി അവർ ആ ഗ്രാമത്തിലെ ക്വാളി ഫ്ലവർ തോട്ടത്തിൽ എനിക്ക് കൂട്ടുകിടന്നു എന്ന് പ്രത്യേകം പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ?

ഗുജറാത്ത് ഹരിയാന രാജസ്ഥാൻ എന്നീ വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ച ഒരു കാര്യമുണ്ട്. വീടിൻ്റെ പരിസരത്തും കടകളുടെ പരിസരത്തും ഒക്കെ കറങ്ങി നടക്കുന്ന പശുക്കൾക്കും നായ്ക്കൾക്കും പ്രാവുകൾക്കും ഒക്കെ അന്നാട്ടുകാർ ഭക്ഷണം കൊടുക്കും. ഒരു രാത്രി, ഹരിയാനയിൽ ഒരു വർക്ക് ഷോപ്പിന് മുന്നിലാണ് ഞാൻ തങ്ങിയത്. ആ ഭാഗത്ത് റസ്റ്റോറൻ്റുകൾ ഒന്നുമില്ല. ഞാൻ ഭാഗിയുടെ അടുക്കളയിൽ അത്യാവശ്യം പ്രാതൽ പാകം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോഴേക്കും രണ്ട് പശുക്കളും മൂന്നോ നാലോ നായ്ക്കളും വാഹനത്തെ വളഞ്ഞു. എനിക്ക് കഴിക്കാനുള്ളത് ഒഴിച്ച് ബാക്കിയുള്ള ബ്രഡും ബിസ്കറ്റും എല്ലാം ഞാൻ അവർക്ക് കൊടുത്തു. എൻ്റെ സ്റ്റോക്ക് തീർന്നത് അവർക്ക് അറിയില്ലല്ലോ. അവറ്റകൾ പിന്നെയും വാഹനത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു. ഡോറുകൾ അടച്ച് ഭാഗിയെ മുന്നോട്ട് നീക്കാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥ. ഞാൻ ധർമ്മസങ്കടത്തിലായി. അപ്പോഴേക്കും കടക്കാരൻ വന്ന് കട തുറക്കാനുള്ള പരിപാടികളിലേക്ക് കടന്നു. അയാൾ എൻ്റെ അവസ്ഥ കണ്ടു.

അതീവ ഹൃദ്യമായ ഒരു രംഗമാണ് ഞാൻ പിന്നീട് കണ്ടത്. ആ കെട്ടിടത്തിനോട് ചേർന്നുള്ള മതിലിന് മുകളിൽ അയാൾ ധാന്യങ്ങൾ വിതറി. പ്രാവുകൾ അത് കൊത്തി തിന്നാൻ തുടങ്ങി. നായ്ക്കൾക്കും പശുക്കൾക്കും അയാൾ തലേന്ന് ബാക്കി വന്ന ചപ്പാത്തി നൽകി. ആ തക്കത്തിന് ഞാൻ ഭാഗിയെ അവിടന്ന് റോഡിലേക്ക് കടത്തി.

മിക്കവാറും ദിവസങ്ങളിൽ ഇങ്ങനെ നായ്ക്കൾക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കുകയും അവറ്റകൾ എൻ്റെ മോട്ടോർ ഹോമിന് സമീപം ഉറങ്ങുകയുമൊക്കെ ചെയ്ത് മുന്നോട്ടു പോയിട്ടുണ്ട്. അത് പിന്നീട് ഒരു ദിനചര്യയായി മാറി എന്നതാണ് വസ്തുത.

ഒരിക്കലും മറക്കാൻ ഒരു അനുഭവം കൂടെ പറഞ്ഞ് അവസാനിപ്പിക്കാം. 2025 ഫെബ്രുവരിയുടെ തുടക്കത്തിലാണ്. തണുത്ത കാലാവസ്ഥയെ ചെറിയ തോതിൽ ചൂട് മറികടക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഞ്ച് മാസത്തിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന യാത്ര അവസാനിപ്പിച്ച് എനിക്ക് കേരളത്തിലേക്ക് മടങ്ങാനായി എന്ന് സാരം. ഗുജറാത്തിലെ സൂറത്തിലുള്ള സുഹൃത്തുക്കളായ ആഷയുടേയും സതീഷിൻ്റേയും വീട്ടിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ആ മടക്കയാത്ര ആരംഭിച്ചത്. അന്ന് ഉച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കാനുള്ള ഭക്ഷണം ആഷ എനിക്ക് പൊതികെട്ടി തന്നിരുന്നു.

പിൻഡ്വൽ കോട്ടയാണ് അന്ന് കാണാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. ഒരു മലമുകളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു മലമുകളിലേക്ക്. ആ പരിസരത്ത് നിന്ന് വേറൊരു ഇടത്തേക്ക്. അങ്ങനെ പലയിടത്ത് ചുറ്റിയെങ്കിലും ആ കോട്ട കണ്ടുപിടിക്കാൻ പറ്റിയില്ല. ചില കോട്ടകളുടെ കാര്യത്തിൽ അങ്ങനെ സമ്പൂർണ്ണമായും ഞാൻ പരാജയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവസാനം ഞാൻ ആ പ്രദേശത്ത് തന്നെയുള്ള വില്ല്യം ഹിൽ എന്ന മലമുകളിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. അവിടെ ഒരു പാർക്ക് ഉണ്ട്. ആ സ്ഥലത്ത് ടൂറിസ്റ്റുകളുടെ വാഹനം പാർക്ക് ചെയ്യിക്കാനും ടിക്കറ്റ് കീറാനും ഒക്കെ ഇരിക്കുന്ന കർമൽ എന്ന ഒൻപതാം ക്ലാസ്സുകാരൻ പയ്യൻ, കോട്ട ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്ന മലയുടെ മുനമ്പ് കാണിക്കാൻ എന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് പോയി. മനോഹരമായ ഒരു താഴ്വാരമാണ് മുകളിൽ നിന്ന് കാണാനായത്. പക്ഷേ അവിടെയും കോട്ടയുടെ ഭാഗങ്ങൾ കാണാനായില്ല.

കർമലും ഞാനും തിരിച്ച് നടക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഒരു നായ പിന്നാലെ കൂടി. വാഹനത്തിൻ്റെ അടുത്തെത്തിയിട്ട് അവന് ബിസ്ക്കറ്റ് കൊടുക്കാമെന്നായിരുന്നു എൻ്റെ പദ്ധതി. പക്ഷേ ആഷ തന്ന ഭക്ഷണപ്പൊതി തുറന്നപ്പോൾ അത് രണ്ടുപേർക്ക് കഴിക്കാനുള്ളതുണ്ട്. എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് നീക്കിവെച്ചശേഷം ബാക്കിയുള്ളത് ഞാൻ നായയ്ക്ക് നൽകി. ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് തന്നെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു തുടങ്ങി. ആർത്തിയോടെയാണ് അത് അവൻ കഴിച്ചു തീര്‍ത്തത്. പാവത്തിന് അതുപോലെ സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം എല്ലാ ദിവസവും കിട്ടുന്നില്ലായിരിക്കാം.

കയ്യും മുഖവും കഴുകി വാഹനത്തിൽ യാത്ര തുടരാൻ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ അവൻ്റെ ദയനീയമായ നോട്ടം. ചിറ്റോർഗഡ് കോട്ടയിൽ കണ്ട നായയുടെ ദൈന്യത അതുപോലെ തന്നെയുണ്ട് ഇവൻ്റെ നോട്ടത്തിലും. ‘എന്നെ കൂടെക്കൂട്ടൂ’ എന്ന് പറയാതെ പറയുന്നത് പോലെ. സങ്കടകരമായ വല്ലാത്തൊരു ദുർബല നിമിഷമായിരുന്നു അത്.

ഞാൻ വാഹനം മെല്ലെ മുന്നോട്ട് എടുത്തു. അവൻ വാഹനത്തിന് മുന്നേ ഓടാൻ തുടങ്ങി. മൂന്ന് ഹെയർപിൻ വളവുകളിൽ, ടാറിട്ട റോഡ് വിട്ട് അവൻ ആ ചെറിയ മലയുടെ കുത്തനെയുള്ള ഇറക്കത്തിലൂടെ ഓടി എനിക്ക് മുന്നിൽത്തന്നെ എത്തി നിന്നു.

ഞാൻ വാഹനം നിർത്തി. ഞങ്ങൾ പരസ്പരം നോക്കി. അവൻ മുൻകാലുകൾ ഡ്രൈവർ സൈഡിലെ ഡോറിലേക്ക് വെച്ച് ഏന്തി വലിഞ്ഞ് നിന്നു. ‘എന്നെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോക’ എന്ന് തന്നെയാണ് ആ മുഖത്തെ ആവശ്യം. അവന്റെ കണ്ണുകൾ അത് അടിവരയിടുന്നുണ്ട്.

ഞാനെൻ്റെ ദൗർബല്യം മുഴുവൻ അവനോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു. ഞാൻ പച്ച മലയാളത്തിൽ അവനോട് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു. പക്ഷേ, അവനെന്ത് മനസ്സിലാകാൻ!

പെട്ടെന്ന് എല്ലാം മനസ്സിലായതുപോലെ അവൻ മുൻകാലുകൾ താഴേക്ക് വെച്ച് ഇറങ്ങി നിന്നു. ഞാൻ മെല്ലെ വാഹനം മുന്നോട്ട് നീക്കി. അടുത്ത ഹെയർപിൻ വളവിലേക്ക് അവൻ എനിക്കൊപ്പം ഓടിയില്ല. വാഹനം അകന്ന് പോകുന്നത് നോക്കി അവിടെത്തന്നെ നിന്നു.

എൻ്റെ കൂടെ ഒരു ക്യാമറാമാൻ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ പകർത്തുവാൻ പറ്റിയ ഗംഭീര ദൃശ്യങ്ങൾ ആയിരുന്നു അത്. അവൻ്റെ നോട്ടം എൻ്റെയുള്ളിൽ ഇപ്പോഴും കൊളുത്തി വലിക്കുന്നുണ്ട്.

2025 സെപ്റ്റംബറിൽ ഞാൻ വടക്കേ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള യാത്ര തുടരുകയാണ്. രാജ്യത്തൊട്ടാകെയുള്ള 800 കോട്ടകളിൽ 161 കോട്ടകൾ മാത്രമാണ് ഇതുവരെ ഡോക്യുമെന്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. മൂന്ന് വർഷമെങ്കിലും എടുക്കും ഈ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ. ഇപ്രാവശ്യം കാശ്മീർ, പഞ്ചാബ്, ഹിമാചൽ, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

കടന്ന് പോകാനുള്ള അപരിചിതമായ വഴികളെപ്പറ്റിയും തെരുവുകളെപ്പറ്റിയും എനിക്കിപ്പോൾ ലവലേശം ആശങ്കയില്ല. തെരുവുകളിൽ ഉണ്ടുറങ്ങി യാത്ര മുന്നോട്ട് നീക്കുമ്പോൾ ഓരോ ദിവസവും ധാരാളം നായ്ക്കളുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടാം എന്ന സന്തോഷം ഇപ്പോൾത്തന്നെ എന്നെ ത്രസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിലും രാത്രികാലങ്ങളിലും അവർ എനിക്കൊപ്പം തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകും. ഒരു സംശയവും വേണ്ട.

വാൽക്കഷണം:- മാസങ്ങളോളം തുടർച്ചയായി വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ യാത്ര ചെയ്തിട്ടും, ഒരു തെരുവ് നായയുടെ പോലും ഉപദ്രവം ഉണ്ടായില്ല. തെരുവ് നായ്ക്കൾ മനുഷ്യരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നത് കാണാനോ കേൾക്കാനോ ഇടയായില്ല. അവറ്റകളെക്കൊണ്ട് ഉപകാരം മാത്രമാണ് ഉണ്ടായത്. കേരളത്തിൽ പക്ഷേ, തെരുവ് നായ്ക്കളെക്കൊണ്ടുള്ള ഉപദ്രവത്തിൻ്റെ വാർത്തകൾക്ക് ഒരു ക്ഷാമവുമില്ല. ഇതെന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് പഠന വിഷയമാക്കേണ്ടതാണ്.
——————————————————————————————
ഈ ലേഖനം ജൂലൈ 2025 യുവധാര മാസികയിൽ അച്ചടിച്ച് വന്നിരുന്നു.