പ്രാതലിന് മുന്നേ പഴയ രാജ്ബാരി കൊട്ടാരം കാണാൻ ചെന്നു. ഇന്നലെ വൈകീട്ട് സന്ദർശിച്ച ഗുണവതി ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൽ നിന്ന് കഷ്ടി 2 കിലോമീറ്റർ മാറിയാണ് പഴയ രാജ്ബാരി കൊട്ടാരം ഉള്ളത്.

ഞങ്ങൾ ചെല്ലുമ്പോൾ അതിൻ്റെ ഗേറ്റ് തുറന്നിട്ടില്ല. ഗ്രില്ല് ഉള്ള മതിൽ ചാടിക്കടന്ന് അകത്ത് ചെന്നു. മാണിക്യ രാജവംശത്തിൻ്റെ 16-)ം നുറ്റാണ്ടിലെ കൊട്ടാരത്തിൻ്റെ തകർന്ന ഭാഗങ്ങളാണ് അകത്തുള്ളത്. നിർമിതി ചൂടുകട്ടകൾ കൊണ്ടാണ്. നിലവിൽ നിലവിൽ മേൽക്കൂര ഒന്നുമില്ല. എന്തായിരുന്നു മേൽക്കൂര എന്ന് നിശ്ചയവും ഇല്ല.

കൊട്ടാരത്തിന് വെളിയിൽ രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിൻ്റെ ഒരു പ്രതിമയും ഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രവുമാണ് ഉള്ളത്. ടാഗോർ ഈയിടം സന്ദർശിക്കുകയും ഇവിടെ തങ്ങി സാഹിത്യസൃഷ്ടി നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടത്രേ! അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രതിമ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളത്.

പിന്നീട് ഞങ്ങൾ സൗത്ത് ത്രിപുരയിലേക്ക് നീങ്ങി. 54 കിലോമീറ്റർ മാറിയുള്ള ശ്യാം സുന്ദർ ടില ആയിരുന്നു ലക്ഷ്യം. പോകുന്ന വഴിക്ക് പ്രാതൽ കഴിച്ചു. അതിന് തൊട്ട് മുൻപായി ത്രിപുരയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ട്രോപിക് ഓഫ് കാൻസർ കാണാൻ സാധിച്ചു.

ആർക്കിയോളജി വകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷണയിലുള്ള, ചുടുകട്ടകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു പഴയ ബുദ്ധ സ്തൂപത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ശ്യാം സുന്ദർ ടിലയിൽ ഉള്ളത്. വളരെ കുറച്ച് സന്ദർശകർ മാത്രം എത്തുന്ന ഒരിടമാണ് അത്. ഞങ്ങൾക്കു മുൻപ് ആരെങ്കിലും അവിടെ ചെന്നത് ഫെബ്രുവരി 13ന് ആണ്.

അവിടന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ മാറിയാണ് ടാക്കുറാണി ടില. ഉത്ഘനനം ചെയ്തെടുത്ത പുരാതന ബുദ്ധ ശില്പങ്ങളാണ് അവിടെയും പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. അതിനോട് ചേർന്നുള്ള മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് ടെറാക്കോട്ടയിൽ തീർത്ത ശില്പങ്ങളാണ്. അതിന്റെയൊന്നും ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പാടില്ല എന്ന് പറഞ്ഞത് എനിക്ക് ശരിക്കും നീരസം ഉണ്ടാക്കി. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ രണ്ടുമൂന്ന് പേർ മാത്രം വന്നുപോകുന്ന ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ ചരിത്രം മറച്ചുപിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് എന്തൊരു വിഡ്ഢിത്തമാണ്.

അടുത്ത ലക്ഷ്യം മനു ബാങ്കുൾ എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള മഹാമുനി പഗോഡ ആയിരുന്നു. ഒരു മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട് അങ്ങോട്ട്. ഒരു ബുദ്ധക്ഷേത്ര സമുച്ചയമാണ് അത്. സിദ്ധാത്ത, ടിസ, ബിപ്പാസി, സിഖി, വെസ്സാഭു, കകുസന്ധ, കസഭ, കൊങ്കമാന, ഗൗതമ എന്നിങ്ങനെ പലപല ബുദ്ധന്മാരെ അവിടെ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അങ്ങോട്ടുള്ള റോഡിന്റെ ഇരുവശവും ആഡംബര പനകൾ വെച്ച് മോടി പിടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതി മനോഹരമായ ഒരു പാതയാണ് അത്.

ചബ്ബിമൂര എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് അവിടന്ന് 2:30 മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട്. 89 കിലോമീറ്റർ ദൂരം. ഗോമതി നദിയുടെ ഇരുവശങ്ങളിൽ ഉള്ള കുത്തനെയുള്ള പാറകളിൽ ചിലതിൽ 15-16 നുറ്റാണ്ടുകളിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്ന വലിയ കൊത്തുപണികളാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന ആകർഷണം. നാല് കിലോമീറ്ററോളം മാറി ആ മലയിടുക്കിലുള്ള ചെറിയൊരു ഗുഹയാണ് മറ്റൊരു ആകർഷണം. ഇത് രണ്ടും കാണണമെങ്കിൽ 2800 രൂപ കൊടുത്ത് ബോട്ടിൽ ഗോമതിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കണം.

അത് ഗംഭീരമായ ഒരു ബോട്ട് സവാരി ആയിരുന്നു. നദിയിലൂടെയും പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പുറത്തുള്ളതിനേക്കാളും താപമാനം വളരെ കുറവായിരുന്നു. രണ്ടു മണി സമയത്ത് പോലും നല്ല തണുത്ത കാറ്റ് വീശുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

ഒരുപാട് സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ സാധിച്ച നല്ലൊരു ദിവസമായിരുന്നു ഇന്ന്. വൈകീട്ട് കുമാർഗാട്ടിൽ ചെന്ന് തങ്ങാനായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. നാലര മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട് അങ്ങോട്ട്. റോഡ് വളരെ മോശം. ആ സമയത്തിനുള്ളിൽ ഇരുട്ട് വീഴുമെന്ന് ഉറപ്പായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഒന്നര മണിക്കൂർ ആ വഴിക്ക് നീങ്ങി തെലിയംപുര എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള സ്വാഗത് എന്ന ഒരു ചെറിയ ഹോട്ടലിൽ തങ്ങി. അതിന് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ ചായക്കടയിൽ നിന്ന് അത്താഴം കഴിച്ചു.

നാളെ ഉനക്കോടിയിലേക്കാണ് യാത്ര.

ശുഭരാത്രി.

#greatindianexpedition2025_26
#greatindianexpedition
#niraksharan
#Tripura
#northeastindia
#northeast
#chabimura
#shyamsundertila
#takkuranitila

Comments

comments